"Gezonken onderzeeër gevaarlijk'

NEW YORK, 24 NOV. Een kernonderzeeër van de Sovjet-Unie, die in 1989 is gezonken voor de kust van Noorwegen, is radioactief cesium gaan lekken uit de beschadigde reactor aan boord. Binnenkort zou ook plutonium kunnen vrijkomen. Dat meldt het Amerikaanse televisiestation ABC. Noorwegen maakt zich echter geen ernstige zorgen over het schip.

Het verslag haalt een ontwerper van Russische onderzeeërs aan die een onderzoek heeft ingesteld naar de gezonken "Komsomolets'. Hij is van mening dat er plutonium zou kunnen gaan lekken uit de kernkoppen van de twee raketten die zich aan boord bevinden. “We voorzien dat die lekkage zich in 1994 of in 1995 zal gaan voordoen”, aldus Nikolai Nosov, die een expeditie naar het gezonken vaartuig leidde. Die expeditie werd deze zomer uitgevoerd en het vraaggesprek met de Amerikaanse televisie werd vorige week gehouden.

“Wij hebben sporen gevonden van cesium 137”, aldus Nosov, “en we hebben kunnen vaststellen dat dit uit de onderzeeër kwam en wij zijn er zelfs in geslaagd te meten dat het uit de reactor kwam.”

De Noorse autoriteiten hebben laten weten dat er geen ernstig gevaar is. De hoeveelheid radio-actief materiaal aan boord van de onderzeeër is maar een fractie van de totale radio-actviteit die zich in zee bevindt, aldus een woordvoerder van het Noorse instituut voor kernenergie. “Wij geloven niet dat de onderzeeër een bedreiging vormt voor de visstand,” zei Knut Gussgard, zelfs niet als de onderzeeër verder uit elkaar zou vallen.

De Komsomolets verdween in 1989 met een bemanning van 42 koppen naar de bodem van de oceaan en ligt op een diepte van tweeduizend meter, juist in een zeegebied dat als een van de rijkste visgronden wordt beschouwd. Het verslag van ABC werd mede gevormd door beelden gemaakt door een onderwatercamera die de beschadigde romp van het schip liet zien en een opengebarsten torpedobuis.

Russische en Amerikaanse wetenschappers zijn overeengekomen samen te werken bij plannen om de onderzeeër geheel af te sluiten, een operatie die zeker twee miljard dollar zou kosten, dan wel de kernkoppen of zelfs het hele vaartuig te bergen.

Op het niveau van de regeringen van de twee landen zijn hierover nog geen afspraken gemaakt. “Volgend jaar is onze laatste kans. Daarna wordt het catastrofaal. Er zal plutonium in het water terecht komen en dan gaat het overal heen”, aldus kapitein Tengiz Borisov, een ingenieur van de Russische marine. “Het hele gebied zal verontreinigd worden en de voedselketen zal worden aangetast.” Plutonium is uiterst giftig en blijft 24.000 jaar gevaarlijk. Het zou terecht kunnen komen in micro-organismen die worden gegeten door vissen en het plutonium zou zo op den duur op de tafel van de consument kunnen belanden, zo vrezen deskundigen. (AP, Reuter)