Gewapende vrede op valutamarkt

ROTTERDAM, 24 NOV. “Een gewapende vrede, met relatief kleine omzetten”, zo beschreef een handelaar vanmorgen de stemming op de Europese valutamarkten. Naast het Ierse punt, dat vanmorgen zakte onder de bodemkoers binnen het Europese Monetaire Stelsel, bleven vanmorgen de Deense kroon en de Noorse kroon het middelpunt van neerwaartse speculatie. Bijna de helft van de Deense handel gaat naar landen waarvan de munt sinds september in waarde is gedaald. De effectieve devaluatie van de Zweedse kroon op donderdag en de devaluatie van de IJslandse kroon gisteren met 6 procent voerden de druk nog verder op. Noorwegen kampt met een soortgelijk probleem.

Gisteren en vanmorgen zetten de centrale banken alle zeilen bij om de koers van de eigen valuta op peil te houden. Denemarken heeft nu een effectieve korte rente van 50 procent. De maatregelen van de Noorse centrale bank om de handel in Noorse kronen tegen te gaan - onder meer een officiële renteverhoging tot 25 procent en een extreem krappe geldpolitiek - leidden gisteren en vandaag tot korte-termijn marktrentes van tegen de 1000 procent op jaarbasis.

De spanningen op de Europese valutamarkt verplaatsten zich vanmorgen ook naar het hart van het EMS. Van de kern van harde EG-valuta zijn alleen de D-mark, de gulden en de Belgische frank nog over. De Franse franc, gisterenochtend nog goed voor 33,26 zakte in de middag al terug tot 33,16, en daalde vanmorgen verder naar naar 33,08. Dat is een neerwaartse afwijking van de spilkoers van 1,54 procent, de grootste sinds vorige maand. De franc mag maximaal 2,25 procent naar beneden afwijken tot een bodemkoers van 32,84 gulden. Ook in Frankrijk gingen de korte-termijntarieven omhoog. De commerciële banken verhoogden de korte rentetarieven tot bijna 10,5 procent. Anderhalve week geleden bracht Frankrijk de korte rente officieel nog omlaag.

Besluiten over herschikking van de Europese munten zullen voortaan weer door de ministers van financiën zelf worden genomen en niet worden overgelaten aan de ambtenaren van het Monetair Comité, zoals afgelopen weekeinde. Dat voorstel van minister Kok kreeg gisteren brede steun op de vergadering de EG-ministers van financiën in Brussel. Kok ergerde zich vooral aan “de loslippigheid over herschikkingen” door ministers of verantwoordelijke ambtenaren. De devaluatieplannen voor de Spaanse peseta lekten dit weekeinde voortijdig uit.