Een remspoor van onwil

HET BRITSE voorzitterschap van de EG stapelt ergernissen op. Geobsedeerd door binnenlandse politieke verdeeldheid over de plaats van het Verenigde Koninkrijk in de Europese toekomst, trekt de Britse regering in alle kwesties die de afgelopen maanden aan de orde zijn geweest, een remspoor van onwil.

Bij het begin van de valutacrisis in het Europese Monetaire Stelsel, half september, richtte de Britse voorzitter zijn giftige pijlen op het Duitse rentebeleid en blokkeerde daarmee een veelomvattende herschikking van de koersen in het EMS. De ingelaste top in Birmingham stond niet in het teken van Europese kwesties, maar werd overschaduwd door de binnenlandse problemen met de Britse mijnwerkers. Vervolgens schoof premier Major, in een uiterste poging om steun te krijgen van zijn eigen achterban in het Lagerhuis, de parlementaire behandeling van het Verdrag van Maastricht naar midden 1993. In Brussel maken de dossiers intussen geen enkele voortgang. Vorige week blokkeerden de Britten de besluitvorming over EG-steun aan HDTV, de hoogwaardige televisie-technologie van de toekomst, die vitaal is in de technologische wedren met Japan.

GISTEREN WAS het opnieuw raak. Ministers dreigden zelfs met opstappen nadat Groot-Brittannië weigerde om de Britse EG-bijdrage te bespreken. Volgens de regeling die premier Thatcher in 1984 afdwong met de eis "ik wil mijn geld terug', krijgt Groot-Brittannië compensatie voor zijn contributie aan de EG. Deze regeling moet worden herzien in het kader van de toekomstige financiering van de EG, het zogenoemde Delors II-pakket. De omvang van dit pakket is een omstreden gebaar aan de arme zuidelijke lidstaten, dat nodig werd geacht om ze over de streep van het Verdrag van Maastricht te trekken. Commissievoorzitter Delors heeft al enigzins ingebonden, maar zijn voorstellen zijn voor de noordelijke geldschieters in de EG, Duitsland voorop, nog steeds onaanvaardbaar. Door de blokkade van het debat over de Britse bijdrage worden de onderhandelingen over aanpassing van Delors-II op voorhand verhinderd. En daarmee is de EG weer dieper in het moeras van machteloosheid gezakt.

Eind 1992 verkeert de Europese Gemeenschap in crisis, waar men ook kijkt. De GATT-onderhandelingen en het Amerikaans-Europese landbouwakkoord hangen op Frankrijk. Het wisselkoersmechanisme van het EMS heeft zijn derde herschikking in twee maanden beleefd. Ratificatie van "Maastricht' door alle twaalf lidstaten is naar een onzekere toekomst geschoven. Over de afschaffing van de paspoortcontrole bij de grenzen zijn nieuwe moeilijkheden gerezen.

Intussen raakt Europa in de greep van een recessie, staat over 37 dagen de interne markt voor de deur en desintegreren de buurlanden in Oost-Europa. Dat vereist stuurmanskunst van de EG-voorzitter, geen verlenging van het remspoor.