"Aanslag op interne veiligheid Bondsrepubliek'; Duitsland reageert met afschuw op aanslagen

BONN, 24 NOV. In Duitsland is algemeen met grote afschuw gereageerd op de aanslagen tegen Turkse gastarbeiders, waarbij zondagnacht drie doden vielen en negen mensen gewond raakten.

Kanselier Helmut Kohl en Björn Engholm, voorzitter van de oppositionele SPD, hebben de aanslagen scherp veroordeeld na een gesprek onder vier ogen dat zij gisteravond met elkaar hadden. In dat “goede gesprek” (Engholm) hebben zij elkaar beloofd te proberen nog voor eind dit jaar overeenstemming te vinden over wijziging van het Duitse asielrecht en de opzet van een breed politiek-maatschappelijk Solidariteitspact voor de opbouw van Oost-Duitsland.

De vooral in Duitsland bekende schrijver Ralph Giordano (69), kind van een joodse moeder, heeft de Duitse regering verweten dat zij joden en andere minderheden onvoldoende bescherming biedt tegen radicaal geweld. Daarom moeten leden van minderheden desnoods gaan doen “aan gewapende zelfbescherming”, zo heeft hij kanselier Kohl gisteren getelegrafeerd. De wereldberoemde schrijver Günter Grass (Die Blechtrommel), die dichtbij Mölln woont en er gisteren aan de protestdemonstratie deelnam, verweet de grote Duitse politieke partijen dat zij het maatschappelijk klimaat in Duitsland hebben verziekt met hun nu al jaren durende discussie over het asielbeleid. “Het gaat in dit land niet alleen om de zichtbare moordenaars en criminelen”, aldus Grass.

Procureur-generaal Alexander von Stahl beschouwt de aanslagen van Mölln als “een aanval op de interne veiligheid van de Bondsrepubliek zelf” en heeft daarom de leiding van de vervolging op zich genomen. Van de daders, namens wie de dubbele brandstichting met de woorden “Heil Hitler!” tot tweemaal toe zondagnacht bij de plaatselijke politie en brandweer werd gemeld, ontbreekt nog elk spoor, zei hij.

Ook volgens Stahl is het preventie- en opsporingsbeleid van politie en justitie extra moeilijk omdat de veelal jonge rechtsradicalen maar zelden in groepen georganiseerd zijn (“geen commandostructuur kennen”) terwijl zij veelal “spontaan” tot aanvallen op buitenlanders of aanslagen op hun woningen besluiten. Daarentegen meende de voorzitter van de Duitse politievakbond, Lutz, gisteren dat de politie het afgelopen jaar de fout heeft gemaakt “de rechtsradicale scène” te weinig te hebben geïnfiltreerd met “undercover”-agenten.

Anders dan in eerste aanleg werd gemeld zijn in de plaats Mölln, een 17.000 inwoners tellende welvarende forensengemeente, 30 km ten zuiden van Lübeck en 30 km ten oosten van Hamburg, niet twee Turkse vrouwen en een meisje omgekomen maar een vrouw van 51, haar tienjarig dochtertje en een veertienjarig nichtje. De meeste gewonden vielen toen de bewoners zondagnacht in paniek uit ramen sprongen. De brandweer was uren met het bluswerk bezig, zij kon maar net voorkomen dat het vuur oversloeg naar een verpleeghuis voor gehandicapten. De plaatselijke verstandhouding met de circa 600 zielen sterke Turkse gemeenschap was uitstekend, aldus vele bewoners gisteren in straatinterviews. Aan Turkse gezinnen, die zondagnacht vaak in één klap hun woning en hun bezittingen verspeelden, hebben Duitse plaatsgenoten in veel gevallen tijdelijk onderdak aangeboden.

President Richard von Weiszäcker, kanselier Kohl en SPD-voorzitter Engholm en veel andere politici hebben met afschuw op de aanslagen in Mölln gereageerd. Weizsäcker, op staatsbezoek in Mexico: “De Duitsers hebben heden reden om te treuren, niet om de moed op te geven”. Kohl: “Dit is een schande, een vreselijke gebeurtenis, dit gaat het voorstellingsvermogen van fatsoenlijke mensen te boven”. Engholm: “Wie jacht op buitenlanders maakt, moet worden gepakt en streng worden bestraft. Wat ons politici ook scheidt, hiertegen moeten wij één front vormen”.

Belangrijker wellicht nog was het effect dat het rechtsradikale geweld leek te hebben gehad op een “consensus-gesprek” van Kohl en Engholm, gisteravond. Zij hadden elkaar beloofd geen details naar buiten te brengen. Maar zij waren het, volgens Kohls kanselarij-minister Bohl (CDU), aangaande het asielbeleid en het door de kanselier voorgestelde Solidariteitspact op veel punten eens gebleken. Over twee tot drie weken, als er nadere uitwerkingen van de plannen zijn, willen de eerste politici van regering en oppositie elkaar opnieuw ontmoeten voor een vertrouwelijk gesprek. Dat een breed akkoord over het asielbeleid niet met de CSU enerzijds of de SPD anderzijds mogelijk zou zijn en dat de CDU en haar Beierse zusterpartij op dit punt een breuk zouden riskeren, noemde Kohl eerder gisteren “geklets in de ruimte”.