Valuta onrustig na herschikking EMS

ROTTERDAM, 23 NOV. De Ierse centrale bank heeft vanmorgen de rentetarieven opgeschroefd tot 30 procent om het Ierse punt te steunen, nadat de munt opnieuw doelwit werd van neerwaartse speculatie. De Ierse munt zakte kortstondig onder de minimaal toegestane koers ten opzichte van de andere valuta van het Europese Monetaire Stelsel (EMS). De Portugese centrale bank kocht vanmorgen escudo's in om de koers te steunen. Noorwegen verhoogde de rente van 17 procent naar 25 procent, en IJsland heeft een effectieve devaluatie van de kroon doorgevoerd met zes procent.

Reden voor de aanhoudende onrust op de Europese valutamarkt is dat de herschikking van de valuta van het EMS als te beperkt wordt beschouwd. Gisteren besloot het monetaire comité van de EG, dat bestaat uit de Europese ministers van financiën en de presidenten van de centrale banken, tot een devaluatie van de peseta en de escudo met zes procent. Die maatregel was een reactie op de vrijdag opgelaaide onrust op de valutamarkten.

De valutahandel had echter ook gerekend op een devaluatie van het punt, maar daartoe werd gisteren niet besloten. De handhaving van de spilkoers van het punt wordt in verband gebracht met de Ierse parlementsverkiezingen op woensdag. De zittende premier Albert Reynolds heeft de Ieren bezworen het punt koste wat kost te verdedigen.

De herschikking van de EMS-valuta die gisteren werd doorgevoerd, is de derde in iets meer dan twee maanden. In september devalueerden achtereenvolgens de Italiaanse lire en de peseta met 5 procent, en verlieten de lire en het pond sterling het wisselkoersmechanisme. Zowel de Italiaanse als de Britse valuta zijn sindsdien niet in het EMS teruggekeerd.

Pag 13: Peseta en escudo blijven onder druk

De Spaanse peseta en de Portugese escudo vielen vanmorgen opnieuw ten prooi aan neerwaartse speculatie. De Spaanse minister van financiën verklaarde vanmorgen de nieuwe koers van de peseta met renteverhogingen te zullen verdedigen.

Voor aanvang van de reguliere vergadering van de Europese ministers van financiën vanmorgen, zei Europees Commissaris voor economische zaken Henning Christophersen geen noodzaak te zien voor een nieuwe herschikking van de EMS-valuta. De vice-president van de Bundesbank, Hans Tietmeyer, deed gisteren na afloop van de bijeenkomst van het monetair comité opnieuw geen enkele toezegging over een verlaging van de Duitse rente. Een dergelijke stap wordt gezien als de oplossing voor de huidige spanningen binnen het EMS. Komende donderdag vindt de tweewekelijkse vergadering plaats van het beleidscomité van de Bundesbank.

De dollar en het pond sterling profiteerden vanmorgen met koersstijgingen van de spanningen op Europese valutamarkt. Naast het Ierse punt, en later ook de peseta en de escudo, stonden ook de Deense kroon en Noorse kroon onder druk. Noorwegen verhoogde vanmorgen de rente van 17 procent tot 25 procent om de druk op de kroon te verlichten. De Noorse kroon maakt geen deel uit van het EMS, maar Noorwegen streeft een pariteit na met de EG-valuta. De IJslandse premier David Oddsson maakte gisteren bekend dat de IJslandse kroon met zes procent is gedevalueerd. IJsland heeft de koers van de kroon meer dan drie jaar stabiel gehouden ten opzichte van een “mandje” valuta's, waarin de Europese ecu het grootste aandeel heeft en verder ook de yen en de Amerikaanse dollar zijn opgenomen.

Na een sterke opening, waarbij de Spaanse peseta profiteerde van een renteverhoging van 13 naar 13,75 procent, zakten de peseta en de Portugese escudo vanmorgen sterk terug. De Portugese bank kocht escudo's in om de munt op koers te houden.