Kamer wil opheldering over orders van China

DEN HAAG, 23 NOV. De Tweede Kamer vindt dat de commerciële relaties met China achterblijven bij wat mocht worden verwacht nadat de Nederlandse regering de RDM dit jaar opnieuw verbood onderzeeërs te leveren aan Taiwan.

Een Kamermeerderheid vindt dat Nederland de Chinese ambassadeur moet ontbieden om opheldering te verschaffen. Dit bleek vanmorgen tijdens een commissievergadering met minister Andriessen en staatssecretaris Van Rooy van Economische Zaken over de internationale handel. Van Rooy keerde zaterdag terug van een handelsmissie naar China. Zakenlieden die haar begeleidden hebben “voor enkele tientallen miljoenen guldens” aan orders afgesloten.

Dat bedrag steekt schril af bij de 1,8 miljard aan potentiële orders waarmee minister Andriessen van Economische Zaken eerder dit jaar uit China terugkeerde. Van Rooy onderstreepte zaterdag op Schiphol dat dat bedrag betrekking heeft op de lange termijn. Ze wil voorkomen dat er een kortstondige opleving van de Nederlandse export naar China komt, zoals in 1985. Toen steeg de export naar 800 miljoen gulden, maar daarna volgde een terugval.

De Tweede Kamer is ontevreden met de ontwikkelingen. “Uit Taiwan hebben we concrete orders”, meent het Kamerlid Blaauw (VVD) “voor China geldt het grote wachten”. “Hoe staat het met de speciale bevoordeling van Nederland door China?”, vroeg D66-woordvoerder Ybema.

De Kamer heeft ook grote moeite met de levering van 60 Franse Mirage-gevechtsvliegtuigen aan Taiwan. Van Rooy De bewindsvrouw wilde zaterdag nog niet ingaan op deze order omdat zij noch door Parijs noch door Taipeh is bevestigd. De VVD pleitte vanmorgen opnieuw voor leveraning van duikboten aan Taiwan, een standpunt dat ook binnen de CDA-fractie aan populariteit wint. Vooralsnog is de officiële CDA-lijn echter "tegen'. Dat geldt ook voor de PvdA, waar eveneens verdeeldheid heerst.

Volgens de motie-Tommel (D66), die eerder dit jaar door de Tweede Kamer werd aangenomen, mag Nederland de levering van duikboten opnieuw overwegen als andere EG-landen wèl militair materieel aan Taiwan leveren. PvdA-fractiewoordvoerder Lonink stelde vanmorgen dat, zelfs als Frankrijk zou besluiten tot de levering van Mirages, Nederland niet “verplicht” wordt om duikboten te leveren. Lonink: “Premier Lubbers zei in februari dat de leverantie van duikboten volgens hem past in de criteria van het wapenexportbeleid. Wij hebben daar onze twijfels over.”