Australië: betogingen voor Fretilin-leider

WELLINGTON, 23 NOV. De arrestatie van de Oosttimorese guerrillaleider Xanana Gusmao heeft het afgelopen weekeinde in verscheidene Australische steden geleid tot demonstraties. In Melbourne, Sydney en Adelaide vroegen honderden demonstranten de Australische regering om te proberen de invrijheidsstelling van Gusmao te bewerkstelligen. Bij de demonstratie in Melbourne was Gusmao's zoon Nito aanwezig. Hij vroeg om een snelle vrijlating van zijn vader en om een garantie van zijn bescherming onder internationaal recht.

In antwoord op de demonstraties liet de Indonesische ambassadeur in Canberra, Sabam Siagian, weten dat Gusmao een eerlijke behandeling onder de Indonesische wet kan verwachten. “Het is niet de eerste keer dat een rebellenleider door Jakarta gevangen is genomen. We weten hoe we deze zaken volgens onze grondwet moeten behandelen”, aldus Siagian.

De Australische minister van buitenlandse zaken, Gareth Evans, erkende dat volgens hem de kans bestond dat Gusmao door ongedisciplineerde elementen binnen het Indonesische leger slecht behandeld zou zijn. “Gezien de geschiedenis van spanningen en bitterheid tussen de Indonesische militairen en de Fretilin is dat mogelijk. Nu Gusmao in gevangenschap verkeert hebben we toezeggingen dat de juiste wettige procedures worden toegepast”, aldus Evans.

Evans ging overigens niet zover om aan de Indonesische autoriteiten om vrijlating te vragen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Franse president François Mitterrand. De gematigde Australische opstelling wordt ingegeven door de wens met de bevolkingsrijke noordelijke buurman zo goed mogelijke relaties te onderhouden. Er zijn ook grote economische belangen in het geding. Volgende maand beginnen vanuit de noordelijke Australische stad Darwin exploratieactiviteiten in de Timorzee tussen beide landen. Het Timor-verdrag, dat drie jaar geleden tussen Australië en Indonesië werd getekend, voorziet in het delen tussen beide landen van de naar verwachting grote olievoorraden in de Timorzee. Australische bedrijven hebben inmiddels al 600 miljoen gulden geïnvesteerd in het voorbereiden van de exploratieactiviteiten.