Zuivelsector vreest lagere inkomsten

ROTTERDAM, 21 NOV. De Nederlandse zuivelsector heeft zeer teleurgesteld gereageerd op het GATT-akkoord. Verwacht wordt dat de overeengekomen vermindering van de gesubsidieerde export van zuivelprodukten zal leiden tot lagere inkomens voor de melkveehouders.

Volgens de Koninklijke Nederlandse Zuivelbond zullen als gevolg van het akkoord de inkomens van de melkveehouders dalen met 25 procent en zullen er tweeduizend arbeidsplaatsen verdwijnen in de zuivelindustrie. Bovendien luidt het akkoord het einde in van Nederland als de grootste zuivelexporteur ter wereld. De Europese zuivelexport naar de wereldmarkt zal sterk afnemen, terwijl gesubsidieerde produktie buiten de EG mag worden uitgebreid.

Minister-president Lubbers vond het GATT-akkoord gisteravond “heel goed nieuws”, maar hij maakte een uitzondering voor de gevolgen die het akkoord heeft voor de zuivel. “Dat is een gevoelig punt”, zei hij. De directeur-generaal landbouw en voedselvoorziening op het ministerie van landbouw, G. van der Lely, zei dat “we vooral blij moeten zijn dat er geen handelsoorlog uitbreekt. Dat zou desastreus zijn”.

Volgens een woordvoerder van het Landbouwschap is het akkoord goed voor niet-gesubsidieerde sectoren, zoals de tuinbouw, maar zal het “heel moeilijk uit te leggen zijn aan de zuivelsector”. Hij zegt dat er nu een discussie moet komen over de manier waarop de negatieve gevolgen van het akkoord kunnen worden ondervangen.

Nederland produceert ongeveer tien miljoen ton zuivelprodukten, waarvan 25 procent buiten de EG wordt afgezet. Bij de coöperatieve zuivelindustrie Campina Melkunie zegt woordvoerder J. Thijssen dat nog niet is berekend wat het GATT-akkoord voor dit bedrijf betekent. Bij Frico Domo denkt men minder dan de concurrentie last te hebben van de negatieve gevolgen. Frico Domo heeft eigen produktiebedrijven in landen buiten de EG, die lokaal geproduceerde melk verwerken. Die zuivel valt buiten het akkoord. Maar volgens een woordvoerder is het duidelijk dat er in Europa nieuwe kortingen op de melkquota komen of dat de melkprijzen zullen dalen. “Het is dus duidelijk dat de boeren weer de klappen krijgen.”

De regionale boerenorganisatie Zuidelijke Landbouwmaatschappij in Goes gaat alle Nederlandse boeren oproepen om zich aan te sluiten bij het Franse verzet tegen het GATT-akkoord. Volgens voorzitter H.C. van der Maas, wiens achterban voor tachtig procent uit akkerbouwers bestaat, zijn de onderhandelingen “niet eerlijk” gevoerd. Hij is er zeker van dat Amerikaanse boeren meer steun blijven krijgen dan Europese, “maar dat wordt hier nooit bekendgemaakt”.

Tweede-Kamerleden reageerden tevreden op het akkoord. Volgens Van Noord (CDA) zijn de voordelen vele malen groter dan de nadelen. Van Zijl (PvdA) zei: “Het is verre van volmaakt, maar beter dan niets. Er is geen reden om paniekerig te doen.”