Desi Bouterse

DE VOORMALIGE linkse revolutionair Desi Bouterse heeft zich niet alleen opgewerkt tot militair leider maar is ook zakenman en politicus.

Deze combinatie valt steeds moeilijker te verenigen nu Suriname zich op weg begeeft naar normalisatie en herstel. Nadat hij de afgelopen week meer dan eens de regering had uitgedaagd heeft Bouterse gisteren dan zelf zijn uniform aan de wilgen gehangen. Geen moment te laat, zou men zeggen, maar de herinnering aan de Kerstcoup van 1990 dreigt het genoegen te vergallen. Ook toen nam de “bevel” gepikeerd ontslag, maar hij keerde binnen de kortste keren terug, nadat de regering telefonisch naar huis was gestuurd met een brutaal beroep op de grondwet.

President Venetiaan is er echter niet de man naar zich te laten afdanken met een telefoontje, hij heeft integendeel de legerleider de wacht aangezegd. De Surinaamse grondwet is gewijzigd en de Verenigde Staten hebben laten weten herhaling niet te dulden. De omstandigheden zijn veranderd. Nog niet zo lang geleden werd gespeculeerd over het afkopen van Bouterse met een retraite in Florida. Nu zou hij daar een goede kans maken op arrestatie, en zelfs een bezoek aan Nederland zou nu wel eens niet beperkt kunnen blijven tot de quarantaine van twee jaar geleden.

Bouterse is bezig een gevangene in eigen land te worden en lijkt daaruit nu zijn conclusies te trekken. Tegelijk vormt zijn aanwezigheid, in uniform of niet, een fikse hypotheek op de verdere ontwikkeling van Suriname. Het gevaar is niet denkbeeldig dat hij als een Godfather zijn oude contacten in het leger bespeelt. Ook zijn politieke ambities zijn niet te verwaarlozen. Als een spin zit Bouterse bovendien in een web van allerlei duistere zaken en hebben hij en zijn makkers zich ook genesteld in het Surinaamse zakenleven. Het is onaanvaardbaar dat deze lieden straks als eersten in de rij staan wanneer Nederlandse ontwikkelingsgelden in het kader van het raamverdrag vrijkomen.

Eerst is er echter nog de achtste december en de aangekondigde herdenking van de decembermoorden waartegen Bouterse zich verzet. Hij kiest daarmee een gevaarlijk confrontatiepunt want het trauma dat deze moorden nog steeds vormen in de Surinaamse gemeenschap dient niet te worden onderschat. Bemoedigend is ook dat het parlement in de afgelopen dagen openlijk heeft gevraagd om het aftreden van de bevelhebber. Geheel te vertrouwen op het morele isolement van Bouterse is echter riskant. Een duidelijke waarschuwing vanuit Washington en Den Haag en waarom ook niet Caracas is niet overbodig.