Clinton in Witte Huis èn Mc Donalds

WASHINGTON, 21 NOV. Handenschuddend heeft toekomstig president Clinton deze week zijn triomfantelijke intocht in Washington gemaakt. Het leek wel of zijn campagne niet voorbij was. Hij wilde duidelijke een scheidslijn aangeven met president Bush, van wie altijd wordt gezegd dat hij niet meer weet wat er leeft in de bevolking. Clinton is van plan om altijd dit soort uitstapjes te doen. Rond het tijdstip van zijn ambtsaanvaarding, begin januari, is er ook geen last te verwachten van kiezers die hem onverwacht voor de camera op zijn nummer willen zetten wegens beleid dat hen niet aanstaat.

Om zijn feestelijke diner bij de progressieve chique van Georgetown te compenseren bezocht Clinton eerder een arme, zwarte winkelwijk aan Georgia Avenue, op twee kilometer afstand van het Witte Huis. Donderdagochtend vroeg draaide hij zelfs een hardlooprondje om zijn toekomstige woonstee om te eindigen in een Mc Donalds restaurant. Daar mijdde hij de calorierijke gebakken eibroodjes en hield hij het bij koffie voor het ontbijt maar hij praatte en praatte met de vroege eters. Bij zijn bezoek aan het Capitool ging hij ook naar het met toeristen gevulde publieke gedeelte onder de hoge koepel om meer handen te schudden en nog even zijn beleidsplannen uit te leggen aan deze of gene vrager. Aan Congresleden vertelde hij de bevindingen van zijn baden in de menigten: “Wat ik begrijp van het Amerikaanse volk is dat het geen wonderen van ons verwacht maar wel vooruitgang. Ze willen dat we hard werken, ze willen dat we samenwerken.”

En dat wonderen moeilijk zijn, begreep Clinton al meteen na zijn gesprekken in de Washingtonse insiders. President Bush heeft hem hartelijk ontvangen in het Witte Huis en hem twee uur lang verteld over zijn ervaringen met de politieke topfunctie. Medewerkers van Bush konden hun nijd even niet inhouden, toen ze de stafleden van Clinton met de pers van het grasveld van het Witte Huis veegden. Het beeld van de president en zijn verkozen opvolger met de handen in elkaar hoort tot het Amerikaanse ritueel van de machtsovergang, de Amerikaanse, democratische versie van “de koning is dood, leve de koning”. Gisteren liep Barbara Bush gearmd met haar opvolgster Hillary Clinton het Witte Huis binnen om haar gedurende bijna drie uur rond te leiden.

Bill Clinton was onder de indruk van de voorlichting van Bush over buitenlands beleid. Toch kon hij als nieuwe man van het volk niet laten om de president te vragen op te schieten met zijn administratieve verwerking van papieren voor medische overheidszorg, omdat hij wist dat de deelstaten daar om stonden te springen. Bush zou hebben toegezegd dat het binnen enkele weken klaar zou zijn.

Clinton probeert de hoge verwachtingen over zijn presidentschap wat te temperen. Hij had zelfs enige lof voor Bush. Terwijl hij tijdens zijn campagne Bush had bekritiseerd voor zijn onverschilligheid ten opzichte van de mensenrechten in China, prees hij gisteren de wat hardere lijn van Bush tegenover Chinese produkten die door dwangarbeid tot stand waren gekomen. Clinton wil het Amerikaanse handelstekort van 15 miljard dollar met China als wapen gebruiken voor verbetering van de mensenrechtensituatie daar.

Clintons plan om Haïtiaanse vluchtelingen te horen in plaats van meteen terug te sturen heeft tot enthousiaste reacties geleid op dat eiland. Volgens satellietfoto's van de kustwacht bouwen Haïtianen overal op het eiland nieuwe, houten schepen om per 20 januari volgend jaar over te steken naar Florida. De verwachte massale intocht kan zijn eerste, grote buitenlandse vraagstuk worden.

Clinton heeft al oppositie ontmoet tegen zijn plannen om homoseksuelen toe te laten tot de krijgsmacht. De chef staf van het Pentagon, generaal Colin Powell, heeft hem in Washington gezegd dat hij er tegen is. De machtige voorzitter van de Defensiecommissie, Clintons bondgenoot senator Sam Nunn, uitte ook zijn twijfels. Clinton zou in ieder geval de tijd moeten nemen.

Het is Clinton duidelijk dat hij niet alles tegelijk kan verwezenlijken. Hij neemt een voorbeeld aan president Reagan, die zich gedurende de eerste maanden van zijn presidentschap toelegde op belastingverlaging. Clinton wil zich concentreren op de verbetering van de economie. Over de hervorming van het stelsel van ziektekostenverzekering, veel groter en ingewikkelder dan het plan Simons, wil hij langer de tijd nemen. Een Congresleider waarschuwde hem al tegen de machtige lobbies op dit gebied.

Clinton wil tussen de 30 en 50 miljard dollar spenderen aan overheidsinvesteringen en speciale kredieten voor bedrijven. Leden van zijn overgangsteam praten al met Congresleden over de mogelijkheden van het programma. Ondertussen heeft de topeconoom van de Wereldbank, Lawrence Summers, onbetaald verlof genomen om Clinton te helpen. De Republikeinse leider in de Senaat, Robert Dole, waarschuwde Clinton al voor oppositie binnen eigen partij. Een machtige financiële spil als Democratisch senator Robert Byrd waakt over zijn prerogatieven. Onder de controle van een Democratische president verliest hij de autonomie om cadeaus uit te delen aan zijn kiezers en bondgenoten. Het Congres is aanzienlijk minder gemakkelijk dan de wetgevende vergadering in Arkansas.

    • Maarten Huygen