Restauratie "Bruiloft te Kana' van Veronese lokt protest uit

PARIJS, 19 NOV. Rood of groen, dat is nu de kwestie. Was de mantel van de Arétin, "balmeester' van het feest dat Veronese op het schilderij Bruiloft te Kana in 1563 voltooide, nu rood of groen? Na een bijna drie jaar durende restauratie is het gigantische schilderij van 66 vierkante meter sinds gisteren weer te zien in de Salle des Etats van het Louvre.

Het meesterstuk van Veronese, dat 9,90 bij 6,77 meter meet, is veranderd. Vergeelde lagen vernis en stofresten zijn verwijderd. Scheuren - de laatste drie, van een meter lang, ontstonden op 3 juni dit jaar, toen het 1600 kilo wegende schilderij tijdens de restauratie uit de steigers viel - zijn onzichtbaar gerepareerd. En de jas van de Arétin is niet langer rood, maar groen.

Een onderzoek met infrarode en ultra-violette reflectografie toonde aan dat Arétins mantel oorspronkelijk groen was en “misschien in de zestiende eeuw met een somber rood was overgeschilderd”, aldus Maurice Bernard, directeur van het laboratorium van het Louvre in een recent artikel in het maandblad Geo. “Een commissie van internationale deskundigen beval unaniem aan dit rood te verwijderen.”

Deze ingreep (en andere - ook bij een ander personage werd een "overschildering' verwijderd) heeft bij sommige historici en kunstenaars heftig protest uitgelokt. De "Vereniging voor het respect van de integriteit van het artistieke patrimonium' (ARIPA) verzamelde 150 handtekeningen van beroemdheden als de fotograaf Henri Cartier-Bresson onder een petitie. Daarin wordt gevraagd om een moratorium op alle nieuwe restauraties “zolang een brede internationale publieke discussie niet heeft plaatgevonden”.

Volgens ARIPA-voorzitter Yvan Pericoli zijn bij de restauratie van Bruiloft te Kana te sterke oplosmiddelen gebruikt, waardoor het schilderij “wellicht ernstig in zijn integriteit is aangetast”. Anderen menen dat niet geheel kan worden uitgesloten dat Veronese zelf de groene mantel tegen het eind van zijn leven heeft overgeschilderd. Hun argumenten: Veronese en andere Venetiaanse schilders brachten destijds gewoonlijk slechts een onderlaag aan. De pigmenten van het rood zijn identiek aan die van ander rood op het schilderij. Op de eerste kopie van de Bruiloft die kort na Veronese's dood werd gemaakt, was de mantel ook al rood.

De deskundigen - conservatoren en restaurateurs van het Louvre en zes Veronese-specialisten, onder andere uit Venetië - beslisten dus anders. Nathalie Volle, chef van de afdeling restauratie van Musées de France, het overheidsorgaan waaronder het Louvre valt, verdedigt de ingreep als een verantwoord compromis tussen de geschiedenis en de esthetiek.

De kosten van de restauratie, vijf miljoen francs (1,6 miljoen gulden), nam de Franse dochteronderneming van de Britse chemiegigant ICI voor haar rekening, evenals twee miljoen francs ter financiering van de vier maanden durende expositie die gisteren werd geopend.