Plan energiebonus moeilijk uitvoerbaar

ROTTERDAM, 18 NOV. Een bonus voor extra besparingen op het energieverbruik zoals minister Andriessen voorstelt is op zichzelf een sympathiek idee, maar er bestaat geen enkel concreet plan voor de uitvoering. Dit zegt EnergieNed, de organisatie van energie-distributiebedrijven (de plaatselijke GEB's).

“Wij denken wel dat het de kant op moet van een stimulans, een beloning op zuiniger gedrag, maar ik zie geen methodes om de "besparingssnip' die minister Andriessen voorstelt, waar te maken”, zegt de woordvoerder van EnergieNed. “Ik zou niet weten hoe je moet beoordelen wie er nu precies zo'n snip zou verdienen.”

Andriessen opperde maandag in een commissievergadering in de Tweede Kamer om de GEB's een "besparingssnip' als bonus aan consumenten en bedrijven die extra zuinig omgaan met energie te laten uitkeren: een korting van honderd gulden op de energierekening. Volgens Andriessens woordvoerster heeft de minister dit idee, dat al in de nota Energiebesparing van 1990 was gelanceerd, nog eens naar voren gebracht om het levend te houden bij de distributiebedrijven. Economische Zaken heeft geld vrijgemaakt voor de opzet van een lokaal of regionaal experiment. Er wordt overleg gepleegd met EnergieNed, maar er is nog geen plan gemaakt op basis waarvan zo'n experiment kan beginnen, zegt het ministerie.

EnergieNed legt uit dat het uiterst moeilijk is rechtvaardige normen aan te leggen voor energiebesparingsgedrag. Wanneer de gas- en elektriciteitsmeter aangeeft dat een consument of bedrijf minder heeft verbruikt dan een jaar geleden, kan dit allerlei oorzaken hebben. Een bedrijf kan genoodzaakt zijn de produktie te verminderen. Bij huishoudelijke verbruikers kan de gezinssamenstelling veranderd zijn. Wanneer twee samenwonende partners zonder kinderen allebei besluiten buitenshuis te werken wordt de verwarming overdag laaggedraaid. Daarentegen kan langdurige ziekte, bij voorbeeld bij bejaarden die zuinig stoken, juist tot meer verbruik leiden. Extra energiebesparing is voor bij voorbeeld een bijstandsmoeder vrijwel onmogelijk. Moderne flats zijn veel goedkoper te verwarmen dan oude woningen in de steden. Een huiseigenaar die plotseling veel hout gaat stoken in een kachel of open haard krijgt wel een lagere gasrekening maar verbruikt niet of weinig minder energie. Al deze factoren zouden individueel beoordeeld moeten worden.

Drs. J.P. van den Berg, oud-directeur voor de binnenlandse gasafzet van de Gasunie, wijst erop dat zeker driekwart van de bevolking weinig invloed kan uitoefenen op het energieverbruik omdat woninghuurders meestal niet beslissen over isolatie, dubbel glas of het type verwarmingsketel. Ook vallen alle blok- en stadsverwarmingssystemen buiten de individuele beoordeling per woning. Bovendien is de bemetering van het verbruik lang niet overal in het land precies genoeg geregeld. Van den Berg pleit voor een nieuwe heffing op het aardgasverbruik omdat de prijsverlagingen van de laatste tijd energiebesparing niet stimuleren. Hij heeft uitgerekend dat de prijs in één jaar tijd met bijna een dubbeltje per kubieke meter is gedaald, terwijl de overige kosten van levensonderhoud sterk stegen.