"Geen moreel antwoord op afstoten van kunst'

AMSTERDAM, 18 NOV. In de discussie over het vervreemden van kunst door musea is de laatste jaren weinig voortgang geboekt. Er is nog steeds geen bevredigend moreel, politiek, historisch, juridisch of technisch antwoord op de vraag of musea eenmaal verworven bezit mogen afstoten. Dit zei Rudi Fuchs, aanstaande directeur van het Stedelijk Museum, gisteren op een bijeenkomst in Amsterdam over behoud en vervreemding van (gemeentelijk) cultuurbezit. Die was georganiseerd door de Stichting Cultuurfonds van de Bank Nederlandse Gemeenten.

In 1989 zette Fuchs de discussie over dit onderwerp op scherp met zijn voorstel twee Picasso's uit het bezit van het Haags Gemeentemuseum te verkopen. Toen al vond hij dat een onwenselijke zaak, zo zei hij nu, maar noodzakelijk vanwege het grote gebrek aan geld voor nieuwe aankopen. Vorig jaar ging de Haagse gemeenteraad akkoord met het voorstel, maar de schilderijen zijn nog niet verkocht. Deze kwestie, die heftige reacties in de museumwereld opriep, heeft volgens Fuchs de veel belangrijker discussie over het opschonen of verkleinen van museale collecties vertroebeld.

Directeur Beeren van het Stedelijk Museum, al jaren een verklaard tegenstander van verkoop, zag wel veranderingen, maar ten kwade. We bevinden ons al op een hellend vlak als we de conserverende opdracht van musea ter discussie stellen, zo hield hij de aanwezige museumdirecteuren, bestuurders en ambtenaren voor. Wat nu derderangs kunst lijkt, kan later de spil van een verzameling zijn: een schilderij van Schiele uit het Gemeentemuseum, dat door een vorige directeur ter verkoop was voorgedragen, vervult bij Fuchs een sleutelfunctie.

Rijksoverheid en gemeenten bezitten gezamenlijk bijna een half miljoen BKR-kunstwerken. Volgens Koos de Jong van de Rijksdienst Beeldende Kunst vertegenwoordigt vijf procent daarvan een museale waarde. De rest probeert hij te slijten aan scholen, politiebureaus en sociaal culturele instellingen. Berichten als zou BKR-werk in de Verenigde Staten worden verkocht, noemde hij Indianenverhalen. Voorlopig zoeken Rijksdienst en gemeenten de oplossing dichter bij huis.

Over de vraag of de kunst en de instellingen hiermee gediend zijn, waren de meningen verdeeld. In veel openbare gebouwen sterft de kunst een zachte dood, aldus één van de deelnemers aan de discussie.