VS: geen concessies in Gatt-gesprek met de EG

WASHINGTON, 17 NOV. Amerikaanse onderhandelaars hebben geen nieuwe voorstellen, als de EG-vertegenwoordigers hier woensdag komen praten over de dreigende handelsoorlog. Tijdens een radio-interview gisteren zei de Amerikaanse minister van Landbouw, Edward Madigan, dat hij geen verdere concessies meer kon doen in het dispuut over oliehoudende zaden. “Ik heb het gevoel dat we aan onze grens zitten”, zei hij.

Twee weken geleden heeft president Bush met opschorting van een maand sancties opgelegd op onder andere witte wijn, truffels en koolzaadolie uit de EG. Dat gebeurde naar aanleiding van het mislukken van de onderhandelingen over de Europese subsidie op oliehoudende zaden. De Amerikaanse regering heeft over die subsidie geklaagd en twee onafhankelijke GATT-panels hadden haar in het gelijk gesteld. Toen de GATT onder druk van EG-landen geen sancties wilde instellen is de Amerikaanse regering daar zelf toe overgegaan.

Woensdag en donderdag onderhandelen de EG-commissarissen voor Landbouw en voor Buitenlandse Zaken, Ray MacSharry en Frans Andriessen, in Washington om alsnog een einde te maken aan het geschil.

Minister Madigan zei dat hij de jaarlijkse EG-produktie van oliehoudende zaden beperkt wil zien tot acht miljoen ton. Nu is die 13 miljoen ton en de EG had een beperking tot 11 of 12 miljoen ton voorgesteld. Bij eerdere besprekingen in Chicago was er nog slechts een onderling verschil van 1 miljoen ton, omdat "Brussel' in het kader van de EG-landbouwhervorming toch al terug wilde naar 9 miljoen ton.

Toen de Amerikaanse regering voor het eerst klaagde bij GATT, produceerde de EG nog slechts 7,5 miljoen ton en als er toen naar stabilisatie was gestreefd, waren de Amerikaanse boeren nu beter af geweest. Maar volgens Madigan gaat het om een principezaak. “Bij het oliezadengeschil gaat het erom of GATT een geloofwaardig instrument is. Het heeft een zin om te onderhandelen over een GATT-verdrag als het huidige geen zin heeft.”

Gisteren lunchten Madigan en de speciale handelsgezant, Carla Hills, met de directeur van het GATT, Arthur Dunkel. Dunkel reist tussen Brussel en Washington om te bemiddelen in het geschil. Hills noemde de besprekingen “constructief”. Dunkel wil dat de onderhandelaars deze week niet alleen praten over oliezaden, die wel een nieuwe Uruguayronde van verlaging van handelstarieven in de weg staan maar geen onderdeel ervan uit maken. Dunkel wil dat de partijen ook praten over onderdelen van de voorgenomen de ronde zelf.

Verder is de bedoeling dat niet alleen de oliezaden aan bod komen maar ook het hele exportsubsidiebeleid van de EG. Ook daar zijn de verschillen niet groot. Amerika had een besnoeiing van exportsubsidies met 24 procent over zes jaar geëist, de EG kwam met 18 procent. Later werd dat 22 procent voor de Amerikanen en 21 procent voor de Europeanen. Dunkel zei dat hij hoopvol was dat er nu iets uit zou kunnen komen.

Voor verdere onderhandelingen over een GATT-verdrag zijn nog een paar maanden nodig. Toekomstig president Clinton heeft deze pijnlijke fase van de onderhandelingen met gerust hart uitbesteed aan de heengaande president Bush. Chef Staf van het Witte Huis en voormalig minister van Buitenlandse Zaken James Baker helpt bij de onderhandelingen. Hij hoopt dat het probleem is opgelost, als Clinton op 20 januari volgend jaar zijn ambt aanvaardt.

Voor GATT loopt in maart de mogelijkheid tot de snelspoorprocedure bij het Amerikaanse Congres af. Volgens die procedure moet het Congres over het hele verdrag ineens stemmen zonder het recht op amendering, die het akkoord geheel zou kunnen laten ontsporen. De termijn voor de snelspoorprocedure is al enkele malen verlengd. In maart heeft president Clinton nog veel gezag over het Congres, als hij werkelijk een GATT-overeenkomst wenst en er is nog geen akkoord bereikt. In de loop van de onderhandelingen is de Uruguay-ronde flink uitgekleed en blijft er weinig meer van de oorspronkelijke ambitieuze voorstellen over. Scheepvaart en audiovisuele apparatuur zijn er bijvoorbeeld al uit gevallen. In het huidige klimaat kan een dergelijke lijst alleen maar langer worden.