Jim Courier verfoeit spelen tegen ranglijstcomputer van tennissers

In Frankfurt begint vandaag het ATP-wereldkampioenschap tennis, de vroegere Masters. De beste acht beschikbare spelers komen in twee poules tegen elkaar uit. Ze spelen eerst een halve competitie. Zaterdag worden de halve finales afgewerkt waarbij de poulewinnaars tegen de nummers twee van de poules uitkomen. Zondag volgt de finale.

Richard Krajicek is voor het eerst deelnemer. Hij staat tiende op de wereldranglijst. Op een "wild card' kon hij meedoen aan het ECC-toernooi in Antwerpen, dat hij zondag op zijn naam schreef. Dankzij de punten die hij daar verzamelde passeerde hij Wayne Ferreira in de rangschikking. Ivan Lendl (achtste op de wereldranglijst) zegde wegens een blessure af voor het WK en eerder al had de nummer negen, Andre Agassi, zich afgemeld. Daarmee kwam de weg vrij voor Krajicek. Ferreira is nu reserve, maar voor zijn aanwezigheid als invaller ontvangt hij altijd nog 25.000 dollar.

Er is in totaal 2.500.000 dollar prijzengeld. De acht deelnemers krijgen al meteen 60.000 dollar, elke gewonnen partij in de poule levert 70.000 dollar op, de winnaar van een halve finale strijkt 265.000 dollar op en de winnaar van de finale nog eens 625.000 dollar. De speler die er in slaagt alles te winnen krijgt aan het einde van de week 1.160.000 dollar op zijn rekening bijgeschreven. Krajicek komt uit in poule A met Jim Courier, Goran Ivanisevic en Michael Chang. In poule B spelen Stefan Edberg, Pete Sampras, Petr Korda en Boris Becker. Het programma van vandaag: Edberg-Korda, Becker-Sampras en Chang-Ivanisevic. Krajiceks speelt morgen zijn eerste partij tegen Courier.

FRANKFURT, 17 NOV. Het blijft pijnlijk rustig aan zijn tafeltje. Als het om uitspraken gaat heeft Jim Courier in zijn winkeltje een beperkt assortiment. En de ervaren tennisverslaggevers weten dat de ATP maar één keer per jaar de grootheden aan ronde tafels posteert waar ze verplicht een halfuurtje vragen moeten beantwoorden. Dus vallen de twijfelgevallen al snel af. Ook al is het volgens de ranglijst 's werelds succesvolste speler van het moment. Voor een keer worden spelers niet alleen op hun prestaties getaxeerd, maar ook op hun mogelijke nieuwswaarde. Wat dat betreft is dit een slechte lichting. De clichés zijn uit voorraad leverbaar, de rest moet uit een ver magazijn komen. En dan nog na lang aandringen.

De weerzin tegen de bijeenkomst is van Couriers gezicht af te scheppen. Dat je toevallig de nummer één van de wereld bent hoeft toch niet te betekenen dat je een mening hebt of een mooi verhaal. Bovendien, wat is dat nou precies: "nummer één van de wereld'. Courier: “Op een dag zegt de computer: "hij is de beste'. Op straat zie je dat mensen elkaar aanstoten en smoezen, bluwhulup nummer één vuddu weuruld. Op zo'n moment denk je er zelf aan, maar ervan genieten? Nee, dat niet. Daar heb je als tennisser niet eens de tijd voor.”

Een topspeler is de gevangene van het puntensysteem dat de ATP, de vakbond van tennisprofessionals, hanteert. Een systeem waarbij de beste veertien toernooiresultaten in een jaar tellen voor het totaalklassement, dat elke week opnieuw wordt gepublicieerd. Courier wil er zo weinig mogelijk aan denken. “Ik speel tennis tegen een tegenstander, tegen mezelf, maar niet tegen een computer.” Bovendien vindt hij de wijze van meten aanvechtbaar. Het trekt een zware wissel op met name de selecte groep van topspelers. “Het kan er toe leiden, en dat gebeurt ook wel, dat laag geplaatste spelers een ATP-toernooi beschouwen als een demonstratiepartij. Ze spelen heel ontspannen tegen een topspeler. Als ze verliezen lijden zij er geen schade van, als ze winnen krijgen ze bonuspunten en stijgen ze op de ranglijst. Bovendien verliezen ze vaker, waardoor hun toernooi altijd kort duurt. Voor ons zijn het toch altijd een paar ronden. De toernooien zijn veel zwaarder.”

Met Stefan Edberg heeft hij afgesproken dat de topspelers actie moeten ondernemen tegen die telling. Alle toernooien moeten tellen, waardoor iedereen onder alle omstandigheden gedwongen is tot het uiterste te gaan. “Want daar gaat het toch om als je professional bent.” En de Grand-Slamtoernooien - die worden georganiseerd door de International Tennis Federation, waarmee de spelersvakbond niet al te hartelijke betrekkingen onderhoudt - zouden bij de puntentelling veel hoger moeten gewaardeerd. “Ik heb wel eens als voorbeeld gebruikt dat ik achttien toernooien speel, er veertien win maar in de vier Grand-Slamtoernooien in de eerste ronde word uitgeschakeld. Dan zou ik nog nummer één staan, of er heel dichtbij. Het is toch niet eerlijk dat dit jaar Wimbledon voor mijn resultaten niet meetelt.”

Deze week zijn in Frankfurt de acht beste, beschikbare tennisspelers van de wereld bij elkaar. Hen gaat het aan, zij moeten een duidelijk standpunt innemen. “De ATP moet iets veranderen en de ATP zijn wij”, luidt Couriers actiekreet. Het is al zo vaak eerder betwist, zonder resultaat. Omdat de toppers zich niet als eenheid presenteerden, denkt hij. Maar omdat de minderen in de meerderheid zijn zal het niet gemakkelijk blijken binnen de ATP een koerswijziging op gang te brengen.

Trouwens, wie schrikt er van de zachtmoedige Zweed Edberg of de aardige plattelandsjongere Courier. Niet het type onderhandelaar waarvoor de ATP-top zal zwichten. Courier weet het, net als Edberg. Ze hebben hun spokesman al uitgezocht. John McEnroe moet het maar doen. Die laat zich niet zomaar het bos insturen. Als hij een standpunt verkondigt, wordt het gehoord. “Dan schrijven jullie het allemaal op”, zegt Courier, terwijl hij het kleine kringetje rondkijkt. Maar de meesten horen het al niet eens. Kijken verlangend naar het tafeltje van Becker of daar misschien een gaatje valt waar ze hun memorecorder tussen kunnen duwen. Regelmatig springt een gesprekspartner van Courier op van zijn stoel, als een postduif die even heeft uitgerust maar nog niet op de plaats van bestemming is aangekomen.

Bovendien, zegt de Amerikaan die dit gaan en komen allemaal niet kan schelen, zijn er ook veel te veel toernooien; je hebt als topatleet geen tijd om tot rust te komen. Daarom zal hij in december niet spelen op de Grand Slam Cup in München, een zwaar betaald demonstratietoernooi noemt hij het. “Als dat toernooi een afspiegeling wil zijn van de Grand-Slamtoernooien, wissel de baansoort dan af: het ene jaar op gravel, het volgende jaar op gras, etcetera. Maar gebruik niet supreme court als ondergrond. Het is geen Grand-Slamevenement.

“Al stoppen ze dertig miljoen dollar in de prijzenpot. Het zal nooit een Grand-Slamtoernooi worden. Daar zijn er vier van en het zullen er nooit vijf, zes of zeven worden. Dat is onbestaanbaar. Begrijp me goed, ik heb principieel geen problemen met het evenement. Maar het komt me niet goed uit. Als het nu in de Verenigde Staten was, in Florida..., dan zou ik wel spelen. Maar dit past niet in mijn schema. Iedereen heeft recht op een off-season. Ook al ben ik dit seizoen minder vermoeid dan vorig jaar rond deze tijd. Het komt door de pauze die ik heb genomen na de US Open. Toen was ik doodop. Zoveel evenementen achter elkaar en dan ook nog eens de Olympische Spelen erbij. Iedere keer als je omkeek doemde er weer een toernooi op.”

Dat Courier in het tweede deel van het jaar minder opmerkelijk lijkt te hebben gepresteerd kan hem niet schelen. “Ik heb twee Grand-Slamtoernooien gewonnen: Australië en Roland Garros. Als ik de komende tien jaar zo'n resultaat haal, ben ik al tevreden.”

Zaterdagavond verloor hij in Antwerpen van Richard Krajicek. Hij was getergd, reageerde zijn frustratie door met zijn racket te smijten. Hij, Courier, die de tennissende machine wordt genoemd door sommige collega's (“als een machine effectief is en zijn werk doet is het een goede vergelijking”) vertoonde wel erg menselijke trekjes. Was het boosheid over die snoeiharde service? Alweer zo'n probleem van het hedendaagse tennis, waar volgens sommigen nodig iets tegen ondernomen moet worden. Aan een tafeltje iets verderop heeft Richard Krajicek (“nee, ik wil niet meer over vrouwentennis praten”) gesuggereerd dat er iets aan de baansoort moet worden gedaan.

Dat die service wat wordt ingetoomd vindt Courier een goede zaak. En hij weet daarbij Edberg in zijn gezelschap. Want hun belangrijkste wapen is het niet bepaald. Als Courier zo'n harde serveerder tegenover zich krijgt wordt zijn spelvreugde om zeep gebracht. Is het meer een wandeltocht langs de achterlijn omdat hij de bal niet kan terugslaan. Een langzame baansoort, waar de bal hoog opstuit is zijn verlangen. Dan kan hij tennissen en daarvan moet hij het hebben. Ook al is dat met die honkbalknuppelgreep en die harde klappen.

Dat is zijn show. Iets anders heeft hij niet. Ook al roepen McEnroe en Connors honderd keer dat het circuit showmakers nodig heeft. “Als Jimmy denkt dat de baan opgaan, vloeken en mensen gek maken iets is dat tennis nodig heeft, ben ik het niet met hem eens. Ik denk dat een speler als Stefan iemand is die we nodig hebben. Waar mensen tegenop kijken wegens zijn karakter en integriteit.”

Kortom, een keurig gezelschap. Precies zoals ze zich op deze dag presenteren, in uniforme kleding: een groen colbert en een grijze broek. Of Jim Courier komt, vraagt een ATP-functionaris, want de burgemeester wacht. De tennisser maakt netjes zijn antwoord op de laatste vraag af en kijkt die ene volhouder aan zijn tafel verontschuldigend aan. Die knikt begripvol. Tegen een ontmoeting met de burgmeester kan niemand op.

Foto's:

JIM COURIER Geboren: 17 augustus 1970 in Sanford Florida (VS) Woonplaats: Saddlebrook Florida Lengte: 1.85 m. Gewicht: 79 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 1 Prijzengeld 1992: $1.663.385

De "hardhitter' Courier had een uitstekend eerste halfjaar. Hij won twee Grand-Slamtoernooien, het Open Australische- en het Open Franse kampioenschap. Verder schreef hij de toernooien van Tokio (finalewinst op Richard Krajicek), Hongkong en Rome op zijn naam. Werd 10 februari de nummer een van de wereldranglijst, na Jimmy Connors en John McEnroe de derde Amerikaan op die plaats. Was vorig jaar finalist in het ATP-wereldkampioenschap, maar verloor van zijn landgenoot Pete Sampras.

GORAN IVANISEVIC Geboren: 13 september 1971 in Split (Kro) Woonplaats: Split en Monte Carlo Lengte: 1.93 m. Gewicht: 73 kg. Linkshandig Plaats op ranglijst: 4 Prijzengeld 1992: $1.561.804

In het ATP-klassement van het aantal aces gaat Ivanisevic royaal aan de leiding met meer dan 800, waarvan hij er tijdens het toernooi van Wimbledon alleen al 206 over de baan joeg. In de tegen Andre Agassi verloren finale daar kwam hij aan 37 aces. Zijn onstuimige temperament heeft de ontwikking van de Kroaat in de weg gestaan, door zijn regelmatige woede-uitbarstingen op de baan verloor hij vaak niet alleen zijn concentratie maar ook de partij. Dit jaar schreef hij vier toernooien op zijn naam: Adelaide, Stuttgart (indoor), Sydney (indoor) en Stockholm.

MICHAEL CHANG Geboren: 22 februari 1972 in Hoboken New Jersey (VS) Woonplaats: Henderson, Nevada Lengte: 1.73 m. Gewicht: 65 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 5 Prijzengeld 1992: $864.467

Als 16-jarige toonde Michael Chang zich zelfverzekerd en vond hij dat er speltechnisch weinig meer aan hem te verbeteren was. Een jaar later maakte hij naam door, naar zijn zeggen getroffen door spierpijn, de toenmalige nummer een van de wereld, Ivan Lendl, op Roland Garros te verbijsteren met "huisvrouwenopslagen'. Hij werd dat jaar de jongste winnaar uit de geschiedenis van de Franse Open. Nam dit jaar voor het eerst deel aan de Open Australische kampioenschappen, maar verloor in de derde ronde van Krajicek. Hij won de toernooien van San Francisco, Indian Wells en Key Biscane.

RICHARD KRAJICEK Geboren: 6 december 1971 in Rotterdam (Ned) Woonplaats: Den Haag en Monte Carlo Lengte: 1.94 m. Gewicht: 79 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 10 Prijzengeld 1992: $633.241

Plaatste zich pas twee dagen voor het begin voor het WK, omdat de nummer acht en negen, Lendl en Agassi, geblesseerd afzegden. Hij kwam op de tiende plaats van de ATP-lijst door de eindzege in het ECC-toernooi in Antwerpen, waar hij de Australier Woordforde versloeg. Dat was ook zijn tegenstander in het toernooi van Los Angeles dat hij eerder dit jaar won. Hij is de eerste Nederlander in de top tien van de wereld sinds Tom Okker in 1975. Krajiceks belangrijkste wapen is de service. Na de Zwitser Marc Rosset heeft de Hagenaar met 215 km/u de snelst gemeten opslag ter wereld.

STEFAN EDBERG Geboren: 19 januari 1966 in Vastervik (Zwe) Woonplaats: Londen Lengte: 1.86 m. Gewicht: 77 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 2 Prijzengeld 1992: $1.561.804

Bezette dit jaar elf weken lang de eerste plaats op de wereldranglijst. Hij heeft al acht jaar een "vaste plaats' in de top vijf van de wereld. Verloor de finale van het Open Australische kampioenschap van Jim Courier, won de US Open door een vier sets overwinning in de eindstrijd tegen Pete Sampras. Zijn tegenstanders beschouwen de zwijgzame Zweed als de perfectste speler van het circuit. Backhand, volleys en konditie zijn onnavolgbaar, wordt er wel gezegd. Was dit jaar winnaar van drie toernooien: Hamburg, New Haven en de US Open.

PETE SAMPRAS Geboren: 12 augustus 1971 in Washington D.C. (VS) Woonplaats: Bradenton, Florida Lengte: 1.85 m. Gewicht: 77 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 3 Prijzengeld 1992: $1.275.087

Hij verdedigt deze week in Frankfurt zijn ATP-wereldtitel. Hij bleef dit seizoen blessurevrij, had daardoor een constante prestatielijn en boekte vijf toernooi-overwinningen (Philadelphia, Kitzbuhel, Cincinnati, Indianapolis en Lyon), waaronder de eerste op gravel (Kitzbuhel). De zoon van een Griekse emigrant wil met zijn tennisspel een voorbeeld zijn voor jongeren: geen lang haar, geen oorbelletjes, geen opzichtige kleding en altijd met twee woorden spreken. “Ik wil proberen het tennis een smetteloos imago te geven”, zei hij eens. Stond dit jaar in de finale van de US Open tegen Edberg.

BORIS BECKER Geboren: 22 november 1967 in Leimen (Dld) Woonplaats: Leimen en Monte Carlo Lengte: 1.92 m. Gewicht: 85 kg. Rechtshandig Plaats op ranglijst: 7 Prijzengeld 1992: $953.687

Voor het eerst sinds 1987 bereikte Boris Becker dit jaar geen finale van een Grand-Slamtoernooi en daalde hij af naar een tiende plaats van de wereldranglijst, een dieptepunt sinds 22 juli 1985. Won op de Olympische Spelen in Barcelona met Michael Stich wel het goud in het dubbelspel. Schreef de toernooien van Brussel, Rotterdam en Bazel op zijn naam en deed onlangs van zich spreken door het vorstelijk betaalde indoortoernooi van Parijs te winnen. Een wisselvallig jaar, waarin hij wel de vierde tennisser werd die in zijn loopbaan meer dan tien miljoen dollar prijzengeld bij elkaar sloeg.

PETR KORDA Geboren: 23 januari 1968 in Praag (Tsj) Woonplaats: Praag en Monte Carlo Lengte: 1.91 m. Gewicht: 72 kg. Linkshandig Plaats op ranglijst: 6 Prijzengeld 1992: $990.353

Vader Petr en oom Pavel leerden hem vanaf zijn derde jaar het tennisspel. Hij was ballenjongen bij Davis-Cupwedstrijden van Ivan Lendl. Maakte in 1987 een enorme sprong op de wereldranglijst van plaats 511 naar 87. Door zeer constant spel klom hij op naar de top, al werd hij veelal beschouwd als een grote speler in kleine toernooien en iemand voor een bijrol in het "grote' werk. Tot hij dit jaar de finale van het Open Franse kampioenschap bereikte, waarin hij werd verslagen door Jim Courier. Heeft een uitstekende backhand. Won dit seizoen de toernooien van Washington, Long Island en Wenen.