Jeltsin wil van buren dollars voor olie/gas

MOSKOU, 17 NOV. De republieken van de voormalige Sovjet Unie die de roebel hebben afgezworen, zullen voortaan dollars moeten betalen voor hun olie en gas uit Rusland.

Met deze stap wil de Russische regering Oekraïne en de Baltische landen straffen voor hun pogingen om de "roebelzone' van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) te verlaten. “Als de Oekraïne zijn eigen munt wil, laat het dan ook onmiddellijk in harde valuta voor zijn olie en gas betalen”, aldus president Boris Jeltsin van Rusland gisteren.

De maatregel is een reactie op het besluit van Oekraïne, vorige week, om de Russische roebel uit de circulatie te nemen en volledig te vervangen door de eigen karbovanets. Tot gisteren konden de Oekraïense burgers hun roebels ongelimiteerd omwisselen tegen een koers van één op één. Sindsdien is de karbovanets 0,69 roebel waard. Oekraïne besloot hiertoe uit angst te worden meegezogen in de hyperinflatie van Rusland. Een van de consequenties is een verdergaande centralisatie van de economie in Oekraïne. De commerciële banken hebben door het decreet, waarmee president Leonid Kravtsjoek de roebel vorige week uitschakelde, hun vrijheid ten dele verloren. In de Baltische landen fungeren eveneens eigen munten en pogen de regeringen de roebel van de markt te verdrijven.

In Oekraïne is vooralsnog lakoniek gereageerd op de handelsoorlog die mogelijk het gevolg is van het Russische voornemen. Kiev denkt met gelijke munt te kunnen terugbetalen door voortaan ook dollars te eisen voor industriële produkten en diensten die Oekraïne aan Rusland levert.

In een poging het eigen monetaire beleid verder te stroomlijnen heeft president Jeltsin gisteren de president van de Russische centrale bank in het kabinet opgenomen. Bankpresident Viktor Gerasjtsjenko is een van de drijvende krachten achter de vrije val die de roebel sinds deze zomer doormaakt. Jeltsin probeert hem uit het kamp van de oppositionele volksvertegenwoordiging los te weken. Gerasjtsjenko moet zo gecommitteerd worden aan de zeer ambitieuze en optimistische begroting die de regering gisteren voor 1993 heeft opgesteld. De regering gaat voor volgend jaar uit van een financieringstekort van niet meer dan 4,8 procent van het Bruto nationaal produkt en een inflatie van slechts 70 procent. Dit jaar zal de geldontwaarding de tweeduizend procent overstijgen.

    • Hubert Smeets