Bolsward; Vertrek van "suvelskoalle' leidt tot miljoenenverlies

Inwoners en gemeentebestuur van Bolsward voeren actie voor behoud van de "suvelskoalle', de school voor levensmiddelentechnologie die sinds 1904 in het Friese stadje is gevestigd. Overplaatsing naar Leeuwarden berooft Bolsward van dynamiek en een boterham, zo vinden zij.

BOLSWARD, 17 NOV. Op de ruiten van het stadhuis hangt een affiche: "Bolsward laat zich niet uitmelken'. Op de lesvrachtwagens van de Bolswarder rijschool Greidanus staat in gele letters: "Zuivelschool Bolsward afblijven'. Eensgezind vechten burgemeester mr. T. Elzenga, de winkeliers, het bedrijfsleven, de woningbouwvereniging, kortom het hele stadje voor het behoud van de "suvelskoalle' (zuivelschool) in Bolsward. Pas wanneer de verhuiswagens voorrijden, geven de Bolswarders hun strijd tegen het vertrek van de "suvelskoalle' uit hun stad op.

Verplaatsing van de onderwijsinstelling naar Leeuwarden was een aanhangsel van het in 1989 gesloten "herenakkoord': een cultuur- en onderwijsruil tussen Groningen en Friesland. Ook in het kader van de concentratie van het hoger- en middelbaar beroepsonderwijs in Leeuwarden moet de opleiding verdwijnen uit Bolsward. De studenten en docenten hebben zich neergelegd bij wat onvermijdelijk lijkt, hoewel zij het verlies van de gezelligheid betreuren. “Wij raken onze identiteit kwijt en de studenten een hecht verenigingsleven”, zegt studierichtingsleider A.J.M. van Aert van de zuivelschool.

Maar de Bolswarders, die nu al drie jaar actievoeren, geven de strijd niet op. In april van dit jaar reisden 2500 inwoners in 50 bussen naar het Binnenhof, waar ze onder de verbaasde blikken van de Hagenaars luidkeels demonstreerden tegen de sluiting van de school. De winkels, kantoren, banken en bedrijven in Bolsward waren die dag gesloten. De vlaggen hingen halfstok.

Burgemeester Elzenga: “De school heeft 800 studenten, tel daarbij de docenten en hun gezinnen en je komt op 1000 mensen. Bolsward heeft een kleine 10.000 inwoners, dus eentiende van de bevolking verdwijnt. Dat grijpt diep in alle geledingen in.”

Verlies aan inwoners betekent verlies aan koopkracht, dus verlies aan inkomen. Om dat aan te tonen schakelde het gemeentebestuur het bureau Coopers & Lybrand in dat de economische effecten onderzocht van de sluiting van de school. Uit het rapport, dat vorige maand werd gepresenteerd, bleek dat de middenstand en de particuliere kamerverhuurders 2,5 miljoen gulden aan inkomsten derven. De woningbouwstichting, die 211 speciale wooneenheden voor studenten liet bouwen, lijdt een verlies van 10,5 miljard gulden door verwachte leegstand en sloop.

Opticien J.H. Göhl heeft veel studenten onder zijn klanten. “Tussen de veertien en 22 jaar gaan veel jongeren over op contactlenzen. Voor mij betekent het verdwijnen van de opleiding uit Bolsward een omzetverlies van tussen de 40 en 50.000 gulden per jaar.” Somber constateert hij: “Bolsward is een klein plaatsje in een economisch zwakke regio. We worden straks een slaapstadje.” IJ. Kooistra, van de gelijknamige supermarkt in Bolsward, verwacht dat zijn inkomsten met een half miljoen per jaar dalen als de studenten de stad van de dichter Gysbert Japicx verruilen voor Frieslands hoofdstad.

Uit een vorig jaar gehouden NIPO-enquête in opdracht van het gemeentebestuur bleek dat 98 procent van de inwoners compensatie eist als de "suvels', zoals de studenten van de school worden genoemd, in 1995 zijn vertrokken. Hoewel minister Bukman een "inspanningsverplichting' op zich heeft genomen om Bolsward te compenseren voor het verlies van de school, heeft hij daar volgens burgemeester Elzenga geen geld voor over: “Bukman wil geen geld besteden aan een plan dat bedrijven of instellingen naar de stad moet halen.” Toch is dat volgens hem hard nodig: “De werkloosheid, in Bolsward 18,2 procent, ligt boven het Friese gemiddelde.”

Even leek het erop of Bolsward vestigingsplaats zou worden van het nieuw te vormen Waterschap van de provincie, wat 150 arbeidsplaatsen zou opleveren. Maar zowel Provinciale Staten als Bukman schrokken van de hoge kosten (10 miljoen) die met de bouw van het hoofdkantoor van het Waterschap gemoeid zouden zijn.

Schoenhandelaar A.A. Bruin richt zich met zijn schoenen op een publiek van 25-plussers. Toch maakt ook hij zich zorgen: “Dat doet iedereen in Bolsward. De stad wordt leeggezogen om Leeuwarden groot te maken. Ik snap niet dat het kan.”