Agressieve asielzoekers Schiphol naar isoleercellen in Bijlmerbajes

AMSTERDAM, 17 NOV. Asielzoekers die zich in het Grenshospitium in Amsterdam- Zuidoost agressief gedragen, worden in de Bijlmerbajes in isoleercellen opgesloten. Dat gebeurt enkele keren per maand.

De secretaris van de Commissie van Toezicht van het Grenshospitium B. Fehmers, verklaart verre van gelukkig te zijn met deze strenge maatregel. “De bedoeling van de overplaatsing naar de bajes is dat ze meedraaien in het normale regime.” Tot nu toe zijn er bij de commissie vier klachten van asielzoekers binnen gekomen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van justitie is er geen andere oplossing; het cellentekort zou de directie van de penitentiaire inrichtingen Over Amstel geen andere weg open laten. “Het gaat om kleine 'pieken'. Incidentele gevallen die zich plotseling manifesteren. Gezien het cellentekort is er geen mogelijkheid om ruimte te reserveren. De isoleercellen zijn doorgaans vrij.”

De opsluiting in afzondering duurt nooit langer dan een week, zegt de woordvoerder. “Naar aanleiding van een incident in het verleden is afgesproken dat de asielzoeker na een week op een normaal paviljoen moet worden geplaatst, of terug moet naar het hospitium. In bijna alle gevallen is het laatste gebeurd.”

Het Grenshospitium, een opvangcentrum voor asielzoekers aan wie de toegang tot ons land is geweigerd, werd op 6 april geopend door staatssecretaris van justitie Kosto. Het biedt plaats aan 120 mensen en kent een “open regime”. De asielzoekers mogen zich overdag vrij bewegen in het gebouw.

“In een dergelijke opzet ligt het gevoeliger als een van de mensen zich agressief gedraagt. Zeker als iemand niet in de hand te houden is en je hebt zelf de faciliteiten niet in huis. Het lijkt me heel logisch dat je zo iemand elders even tot bedaren laat komen”, zegt de woordvoerder van justitie.

Volgens plaatsvervangend directeur van het hospitium E. Politiek is het sinds de ingebruikname een aantal keren voorgekomen dat asielzoekers zich agressief gedroegen tegenover het personeel. “Zelfs zo erg dat een aantal personeelsleden nog steeds psychische behandeling nodig heeft.”

Het Grenshospitium kan zelf geen straffen opleggen of disciplinaire maatregelen treffen, zegt Politiek. “Daarom moeten we iemand soms uitplaatsen om even af te koelen. Waar ze in de bajes worden ondergebracht is de verantwoordelijkheid van de Over Amsteldirectie.”

De Amsterdamse advocaat B. Snoeij bestrijdt dat het hospitium zelf niet beschikt over faciliteiten om amok makende asielzoekers tot bedaren te laten komen. “Volgens mij hebben ze twee zogenoemde 'afkoelruimten'. Ik heb begrepen dat directeur Hofstee van het centrum die niet wil gebruiken om te voorkomen dat degene die wordt opgesloten tot een soort martelaar wordt gemaakt. Een praatje voor de vaak, want dat gevaar dreigt net zo goed als iemand een week naar de Bijlmerbajes wordt gebracht. Uitplaatsing naar de bajes verdient al niet de schoonheidsprijs, maar opsluiting in isoleercellen gaat nog een stap verder.”

Snoeij tekende bij de Commissie van Toezicht namens twee cliënten, een Liberiaan en een Nigeriaan, bezwaar aan tegen de opsluiting in de bajes. In één zaak werd de klacht gegrond verklaard, zij het op andere gronden dan onrechtmatige opsluiting in een isoleercel.

Snoeij: “De overplaatsing naar de Bijlmerbajes werd onrechtmatig bevonden omdat de inrichting toen nog niet was aangewezen als speciale ruimte in de zin van artikel 7a van de Vreemdelingenwet, waar vreemdelingen tijdelijk mogen worden ondergebracht. Een beetje flauw, omdat de commissie een uitspraak over de isoleercellen ontwijkt en nalaat de directeur van het hospitium het signaal te geven dat zoiets niet kan.”