Nieuwe zwaai VVD naar Europa wekt sarcasme

Partijleider Frits Bolkestein werd bij het afsluitende debatje afgelopen donderdag over ratificatie van het verdrag van Maastricht zelf ingezet, maar de VVD slaagde er niet in geloofwaardig te maken, dat men echt maandenlang had geaarzeld en dat men nu, na lang wikken en wegen, toch tot een positief oordeel over het verdrag kwam.

Bij de VVD was het vooral Bolkestein zèlf geweest, die na het "nee' van de Deense bevolking op de rijdende trein van de Euro-sceptici was gesprongen, vermoedelijk in de veronderstelling dat er in Nederland ook een stevige anti-stroming zou kunnen ontstaan. Velen binnen de VVD zagen het als een bevlieging van de partijleider. Maar ach, aanvankelijk was men ook wat geschrokken van Bolkesteins uitlatingen over minderheden en illegalen. Later bleek dat dit de partij niet had geschaad en dat Bolkestein zelfs als "moedig' werd gekwalificeerd.

De buitenland-woordvoerder van de fractie, Frans Weisglas, moest met af en toe zichtbare tegenzin een flinke zwaai maken om met zijn fractieleider in de pas te komen. Tijdens een debat in de Tweede Kamer vorig jaar juni had hij nog een motie ondertekend, die opriep tot wat Bolkestein naderhand met aplomb bestreed, namelijk “grotere uitvoerende bevoegdheden” van de Europese Commissie en “behoud van een uitdrukkelijk communautair (en dus federaal - rm) perspectief”.

De VVD-Europarlementariër Gijs de Vries werd maandenlang frequent gesignaleerd in het Kamergebouw en bestookte de media met faxen van redevoeringen, waarin hij Bolkesteins nieuwe visie ondermijnde. “Ik ben een tevreden man”, zei hij vorige week in de wandelgangen van de Tweede Kamer.

Leden van de andere fracties reageerden in de Kamer wat sarcastisch op de hernieuwde zwaai van de VVD, terug in de mainstream. “Aan een wurgende onzekerheid is nu een einde gekomen”, zei Doeke Eisma van D66 met gespeelde opgeluchtheid. De PvdA'er Melkert wreef nog wat meer zout in het wondje: “Wij hebben deze derde termijn er graag voor over gehad om te kunnen vieren dat de VVD weer thuis is na even weggeweest te zijn.”

Weisglas werd enkele keren met een bestraffende blik van de stijfjes naast hem zittende Bolkestein terecht gewezen als hij het niet kon laten met de anderen mee te lachen om dit soort opmerkingen. De verdedigingslijn van het VVD-tweetal was dat de opstelling van regering en Kamer ten opzichte van Europa een stuk bescheidener was geworden. Daarom kon de VVD nu weer meedoen. Dat was wat doorzichtig, want wie de eindeloze rij wensen in het ruim 23 uren Maastricht-debat aanhoorde, kon niet anders concluderen dan dat de Nederlandse politiek nog steeds wil wat het al jaren propageert: een communautair, federaal en zich verder verdiepend Europa. (RM)