Nederland immigratieland

ACHTERAF BEZIEN WAS de plek waar de Partij van de Arbeid afgelopen zaterdag na veel omzwervingen terechtkwam om het "illegalendebat' te voeren in alle opzichten de beste.

Waar immers kan beter boete worden gedaan dan in een kerk? Want daar ging het eigenlijk alleen maar om: boetedoening. Niet over de vraag hoe Nederland moet omgaan met zijn illegalen, maar of enkele PvdA-politici wel de juiste toon hadden gebezigd. Daarmee had het vraagstuk weer een geheel Nederlandse wending gekregen. Moeilijke thema's worden liever niet besproken met heldere standpunten. De gebruikelijke vluchtweg om debat te vermijden is dat de procedures niet kloppen. De critici van mensen als Kosto en Rottenberg kozen voor een variant: het was de toon die niet klopte. Nadat beiden voorzichtig hadden toegegeven dat aan hun presentatie iets had geschort, was ook het debat ten einde.

Ook het illegalenvraagstuk is dus een onderwerp met een hoog taboegehalte, zo is de afgelopen weken gebleken. Het resultaat was een vaak onzindelijke discussie, waar zo min mogelijk naar argumenten werd geluisterd. Alleen het feit al dat de PvdA telkens moest uitwijken naar een andere plaats om de discussie te kunnen voeren en dat bezoekers eerst een cordon van ME'ers dienden te passeren, geeft te denken. Degenen die Kosto en Rottenberg een verkeerde toonzetting verweten, kan ten minste hetzelfde worden aangerekend. Zo kan bij voorbeeld de fel bekritiseerde door staatssecretaris Kosto gebezigde term "verdwijnen' ook heel gemakkelijk van een lading worden voorzien.

WAAR HET IN de kern om gaat is of illegalen na verloop van tijd een gedoogdenstatus kan worden verleend, want dat is het alternatief voor uitzetting. Het verkiezingsprogramma van de PvdA is er heel helder over. Daar wordt slechts gesproken over legaal in Nederland wonende buitenlanders. En verder dient Nederland een duidelijk beleid bij de toelating van vluchtelingen te voeren. Duidelijkheid, daar gaat het bij dit onderwerp om. Wie zegt dat het illegalenprobleem niet moet worden overdreven of "soepel' moet worden benaderd, doet al gauw mee aan het wekken van valse hoop bij degenen die het betreft. De lange rijen wachtenden voor het bevolkingsregister van Amsterdam na de Bijlmerramp zijn daarvan de macabere illustratie.

Het waren ook deze beelden die de illegalen-discussie deden oplaaien. Had de PvdA moeten zwijgen? Het probleem van deze partij is nu juist dat zij de laatste jaren zo veel zaken heeft verzwegen en daardoor het contact met het electoraat heeft verloren. Als illegalen, zoals in Amsterdam, plotseling zichtbaar worden en kiezers vervolgens vragen stellen, is het de taak van een politieke partij daarop antwoord te geven. Dat antwoord was wellicht hard, maar het niet geven van een antwoord zou, zoals PvdA-fractievoorzitter Wöltgens terecht heeft gesteld, synoniem zijn aan struisvogelpolitiek.

INMIDDELS HEEFT PvdA-minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking aangekondigd te willen praten over de vraag of Nederland werkelijk geen immigratieland moet zijn. Die discussie wil hij aangaan in het kader van het nieuwe verkiezingsprogramma van zijn partij. Maar het is de verkeerde discussie. Nederland s immers allang een immigratieland, getuige het jaarlijks repeterende migratie-overschot. De discussie moet dus gaan over de vraag wat dat voor Nederland betekent en met welk beleid de immigratie moet worden tegemoetgetreden. Die discussie moet nu worden gevoerd, gezien de volksverhuizing die Europa te wachten staat. Den Haag zal zijn aandeel moeten leveren, in het volle bewustzijn dat werkelijke oplossingen Europees van karakter dienen te zijn. Gekibbel over de toonhoogte van verschillende Haagse beleidsmakers is dan wel het laatste waaraan behoefte bestaat.