Knappe dans Trisha Brown heeft geen spanning meer

Gezelschap: Trisha Brown Company. Choreografieën: Trisha Brown. Foray Forèt, vormgeving: Robert Rauschenberg, muzikale medewerking: Wittenburg's Fanfare Orkest o.l.v. Jos van Duyn; Astral Convertible, vormgeving: Robert Rauschenberg, muzikale medewerking: Richard Landry; For MG: The Movie, muziek gecomponeerd en uitgevoerd door Alvin Curran. Gezien: 13/11, Muziektheater Amsterdam, aldaar 14 en 15/11.

Er was een tijd dat de gastoptredens van praktisch alle bekende buitenlandse dansgroepen een inspirerende, enthousiasmerende en imponerende werking hadden. Zij brachten iets nieuws en er werd vaak gedanst met een kwaliteit die in Nederland niet voor handen was. Die tijd lijkt voorbij. Het danspeil hier is enorm verbeterd, juist in het moderne circuit en we hebben inmiddels zoveel te zien gekregen dat er weinig verrassends meer te beleven valt.

De beide groepen die deze week in het Muziektheater te gast waren, illustreren die ontwikkeling. Het Franse gezelschap van Mathilde Monnier bracht het pretentieus opgezette werk Face Nord dat enkele fraaie bewegingsfragmenten bevatte maar overigens als los zand in elkaar zat en iedere spanning miste. Hoger waren de verwachtingen gestemd ten aanzien van de groep van de Amerikaanse choreografe en danseres Trisha Brown die bij haar eerste optredens hier, in de jaren tachtig, het publiek tot ovaties bracht. Haar drie vrij recente werken die nu het programma vullen laten nog steeds prachtig soepele en vloeiende bewegingen zien, maar de dansers zijn veel minder indrukwekkend, technisch maar vooral wat persoonlijkheden betreft.

Foray Forèt (1990), Astral Convertible (1989) en For MG: The Movie (1991) zitten knap in elkaar: zeer gevarieerd in ruimtelijke patronen en in de terugkerende frases die telkens net een wat andere structuur krijgen. Groepswerk gaat naadloos over in solo's, duetten , trio's en kwartetten. Met de afwisseling in dynamische fragmenten naar plotseling lang aangehouden stilstanden en in de overgangen van grote open bewegingen naar ingehouden minimale wordt een speciale serene sfeer opgebouwd.

Die sfeer kenmerkt alle drie werken, waardoor je het gevoel krijgt naar het leven in een aquarium te kijken. Mooi, maar onpersoonlijk, en zo kabbelend dat je ogen er zo nu en dan bij dicht vallen. Nergens een hoogtepunt, nergens een opbouw naar een climax.

Foray Forèt dat zonder muziek wordt uitgevoerd heeft een verrassend en mooi contrasterend element: twee onverwachte optredens van een fanfare-orkest, niet in de zaal maar daarbuiten, zodat het geluid maar net doordringt. Voor Astral Convertible ontwierp de befaamde beeldend kunstenaar Robert Rauschenberg een complexe op het toneel staande technische installatie van torens waardoor de dansers door hun ruimtegebruik licht en geluidssterkte beïnvloeden. Dat klinkt intrigerend maar voor de toeschouwers heeft het nauwelijks een pregnante werking. For MG: The Movie heeft als meest opvallende facetten die ene man die het hele werk lang, 28 minuten, onbewegelijk met zijn rug naar de zaal staat en de danseres die lopend en rennend steeds grotere of juist kleiner wordende cirkels, achtbanen, vierkanten en diagonalen in de ruimte tekent. Knap bedacht allemaal, maar spannend en boeiend wil het niet worden.

    • Ine Rietstap