DAVID HUME

In de bespreking van de vertaling van David Hume's werk "Dialogues concerning Natural Religion' (Boekenbijvoegsel 31-10-92) doet Peter van Rooden weer afbreuk aan zijn lof die hij de vertaler toezwaait voor de vondst "ontwerp-hypothese' zijnde de vertaling van "argument of design'.

Als dat zo was, dan zou de vertaling niet zo geslaagd zijn. De originele tekst luidt echter: "argument from design'. De Engelse tekst geeft onmiddellijk aan waarover het gaat. De Nederlandse taal is wat omslachtiger en een betere korte vertaling dan "ontwerp-hypothese' is niet zo gauw te vinden.

Naschrift Peter van Rooden:

Dit is een niet oninteressant punt. "Argument from design' is in de Engelstalige godsdienstfilosofie een gebruikelijke term voor de redenering dat de orde in de wereld berust op een ontwerp door een god. De term komt niet voor in David Hume's Dialogues. De redenering uiteraard wel. Ze wordt in de tekst doorgaans aangeduid als "the religious argument' of "the religious hypothesis' (Dialogues concernings Natural Religion, edited by J.V. Price, Oxford 1976, bijvoorbeeld blz. 155, 176, 187, 219, 247). Eenmaal is sprake van de "argument from experience' (blz. 170), eenmaal van de "hypothesis of design' (blz. 194).

A.G. Vink gebruikt in de inleiding op zijn vertaling van Hume's Dialogues zonder nadere uitleg de term "argument of design'. In zijn proefschrift heeft hij betoogd dat het "religious argument' in feite uit twee stappen bestaat. (1) De orde in de wereld berust op een ontwerp. Dat noemt Vink het "argument to design'. (2). Dit ontwerp is gemaakt door een god. Dat is pas het eigenlijke "argument from design'. Beide stappen worden in de Dialogues besproken, en voor het geheel gebruikt Vink de term "argument of design' (A. G. Vink, Philo's slotconclusie in de Dialogues concerning Natural Religion van David Hume, Leiden 1985, blz. 134). Hij acht het een voordeel van de vertaling "ontwerp hypothese' dat daarin het voorzetsel wegvalt. Dat vind ik ook.