Realisten zetten de toon in overzicht van jonge schilders

Tentoonstelling: 100 jonge schilders onder een dak. Sonsbeek International Art Centre (Huis Sonsbeek), Tellegenlaan 3, Park Sonsbeek, Arnhem. T/m 22 nov. Di t/m zo 11-17u.

Uitgeverij Living Arts organiseerde vorig jaar een expositie met werk van honderd jonge Nederlandse schilders. De tentoonstelling lag in het verlengde van een boek dat ze in 1991 voor het eerst uitgaf, getiteld 100 jonge Nederlandse schilders - Veelbelovend talent. Vorige maand is een nieuwe editie van deze jaargids verschenen, en ook dit jaar heeft de uitgever een overzichtstentoonstelling samengesteld met werk van de honderd beeldende kunstenaars die in het boek staan.

Het bijzondere aan de jaargids is, dat het de markt voor hedendaagse Nederlandse kunst enigszins doorzichtig maakt op twee manieren. Om te beginnen wordt van iedere kunstenaar niet alleen een werk in kleur afgebeeld en kort wat informatie over hem gegeven, maar ook wordt een prijsindicatie van de schilderijen vermeld. Daarnaast maakt de uitgever een vrij brede selectie uit Nederlandse kunstenaars die na 1949 geboren zijn, zodat dus figuratieve en abstracte stromingen ruim aan bod komen.

Het is geen kunst die per se aan de Algemene Beschaafde Museumdirecteuren Smaak hoeft te voldoen. Bekenden als Rob Scholte en Siert Dallinga figureren naast minder bekende schilders. Dat maakt het boek, maar ook de tentoonstelling in het prachtig gelegen Sonsbeek International Art Centre zo aardig: je krijgt in kort bestek een brede waaier te zien van wat Nederlandse kunstenaars van enig niveau allemaal te bieden hebben: lyrisch abstract werk à la De Kooning van Jos van der Beek naast fijn gepenseelde stillevens van potten en kannen van Co Cordèl. Of een Picasso-achtig portret van een vrouw geschilderd op een tafelblad door Peter Klashorst naast merkwaardige teken-systemen geschilderd door Pam Emmerik.

Het opvallendste (op de expositie) in Arnhem is het ruime aanbod van min of meer romantische, realistische schilders, van wie er weer een opmerkelijk groot deel afkomstig is van de Academie Minerva in Groningen, zoals Mario ter Braak en Peter Hartwig.

Het verrassendste doek in dit genre is gemaakt door Frank Lisser (1959), die ook in Groningen studeerde, en van wie een prachtig, groot schilderij hangt (1,90 x 2,50 cm) dat Het gebouw heet. We zien een donker silhouet van een groot, dreigend gebouw in de nacht, op een besneeuwd plein. Voor het gebouw, waarin een lichtje pinkelt, staat een standbeeld waarop nog wat sneeuwresten liggen. Het Oosteuropees aandoende gebouw en standbeeld vullen de bovenste helft van het doek, terwijl de onderste helft een levendig geschilderd gedempt blauw vlak is, dat een kaal verlaten plein vol sneeuw suggereert. Het is de sfeer van Oost-Europa in een notedop, die Lisser wat mij betreft oproept: koud, verlaten, en van een trieste, raadselachtige schoonheid. Het belang van de expositie wordt bij dit schilderij ook in een klap duidelijk: als kleurenreproductie in de jaargids valt Lissers schilderij niet op, terwijl het op de expositie een van de hoogtepunten is.