Nieuw schandaal in Zuid-Afrika over operatie tegen ANC

JOHANNESBURG, 13 NOV. De nieuwe onthulling van een geheime operatie van de Zuidafrikaanse militaire inlichtingendienst dreigt het klimaat tussen de regering en het ANC verder te verslechteren.

De inlichtingendienst blijkt in april dit jaar, toen de regering en het ANC over een nieuwe grondwet onderhandelden, een clandestien “Project Echos” te hebben opgezet om het ANC in diskrediet te brengen. De bedoeling was om vermeende relaties tussen Umkhonto we Siszwe, de gewapende vleugel van het ANC, het Ierse Republikeinse leger IRA en de Palestijnse Bevrijdingsbeweging PLO in de openbaarheid te brengen.

President De Klerk kondigde vorig jaar juli de stopzetting van alle geheime operaties van leger en politie aan. Dit besluit volgde op 'Inkathagate', het schandaal rondom de geheime staatsfondsen voor de Zulu-beweging Inkatha.

Het leger noch de president wilde gisteren reageren op de nieuwe onthulling, omdat de zaak onder de rechter is. De Klerk zei dat in het algemeen gebruik van regeringsinstellingen om politieke partijen te bespioneren onaanvaardbaar is. “Als oppositiepartijen echter activiteiten ontplooien die de veiligheid van de staat bedreigen, zijn zij niet immuun voor de aandacht van de inlichtingendiensten”, aldus de president.

Volgens “uiterst geheime” documenten die in het bezit zijn gekomen van enkele Zuidafrikaanse kranten, is de operatie persoonlijk goedgekeurd door de chef-staf van het leger, generaal Meiring. Hij keurde ook een uitgave goed van 12.000 gulden voor de reis van twee inlichtingenofficieren naar Engeland, waar ze contacten tussen het ANC en de IRA moesten onderzoeken. Het tweetal werd door de Britse inlichtingendienst aangehouden op verdenking van de voorbereiding van een aanslag op een in Londen wonende Zuidafrikaanse politieman, die was overgelopen naar het ANC en die zeer schadelijke onthullingen had gedaan over doodseskaders van leger en politie. Na een diplomatieke rel werden de twee uitgewezen naar Zuid-Afrika.

Het ANC, dat al tijden overtuigd is dat de regering-De Klerk er een dubbele agenda op nahoudt, verklaarde “niet verrast” te zijn door de onthulling. “Hoe kan iemand verwachten dat het ANC het leger kan vertrouwen, terwijl het geleid wordt door individuen die nog steeds bezig zijn met plannen om de onderhandelingspartner van de regering te vernietigen?” ANC-onderhandelaar Valli Moosa eiste gistermiddag het ontslag van generaal Meiring, die de laatste weken felle politiek getinte aanvallen op het ANC heeft gedaan.

De zaak zal naar verwachting aan de orde komen tijdens het bezoek dat De Klerk dit weekeinde brengt aan de Britse premier Major. Het Zuidafrikaanse weekblad The Weekly Mail publiceerde vandaag een vertrouwelijk memorandum van de Britse aan de Zuidafrikaanse regering, waaruit blijkt dat de Britten de aanhouding van de inlichtingenofficieren hoog opnemen. “De voorbereiding van een moord in de straten van Londen is niet een zaak die de (Britse) regering kan negeren”, aldus het memorandum. Londen wil “een volledig onderzoek”.