Minister Lamont wil vertrouwen herstellen; Maatregelen voor groei Britse economie

LONDEN, 13 NOV. De Britse minister van financiën, Norman Lamont, heeft gisteren een "sprong naar groei' aangekondigd in een poging het vertrouwen van industrie en consumenten in de Britse economie te herstellen. Lamont zei dit gisteren in zijn traditionele toelichting op de overheidsuitgaven.

De minister kondigde een nieuwe daling aan van de basisrente (tot 7 procent), belastingaftrek op nieuwe investeringen voor de industrie, extra geld voor huizenbouw en auto-industrie, handhaving van grote overheids-aannemingsprojecten en de aanleg van een ondergrondselijn naar Londens kwijnende Docklands.

De prijs voor de initiatieven wordt betaald door de ambtenaren, aan wie een loonstijging van maximaal 1,5 procent wordt toegestaan. Bij een inflatie van rond de 4 procent betekent dat een achteruitgang voor onder andere verpleegkundigen, politie- en brandweermannen en onderwijzend personeel.

Met zijn toespraak heeft Lamont zijn Conservatieve achterban, na maanden slecht nieuws, merkbaar opgevrolijkt. Het bedrijfsleven en de City gingen veel minder ver in hun lof voor Lamont dan zelfs die Conservatieven die tot gisteren nog om de verwijdering van de minister hadden gevraagd. Premier Major claimde dat een nieuwe fase van regeringsbeleid was ingeluid. Na “de frustrerende gebeurtenissen van de afgelopen weken” (Zwarte Woensdag, het Maastrichtdebat, de mijnsluitingen en Irakgate) was de lof van de Conservatieve backbenchers welkom nieuws, erkende de premier. Maar objectievere waarnemers wezen erop dat Major's Tories vooral zo opgelucht waren, omdat kundig gelekte hints over draconische maatregelen in Lamonts plannen geen waarheid waren geworden: er was geen verhoging van sociale premies, er was geen belastingverhoging en pensioenen en uitkeringen blijven gecompenseerd worden voor uitholling door inflatie.

De recessie heeft het bedrag dat de overheid gedwongen is te lenen om haar uitgaven te kunnen bekostigen, over 1992-93 doen oplopen van de voorspelde 28 miljard pond tot 37 miljard pond op een totale begroting van 244,4 miljard pond. Het geraamde tekort voor het jaar daarop is 44 miljard en nadert daarmee volgens City-analisten riskante hoogten, indien de beloofde en beoogde groei uitblijft.

De regering-Major heeft ervoor gekozen de door de recessie hardst getroffen sectoren van de economie een helpende hand toe te steken door: voor een bedrag van 750 miljoen pond 20.000 leegstaande huizen op te kopen teneinde de huizenmarkt in beweging te krijgen en onderkomen te verschaffen aan dakloze gezinnen; gemeenten toe te staan de opbrengst uit verkoop van hun woningbezit te besteden aan o.a. nieuwbouw; exporterende bedrijven meer dekking door exportkrediet te verschaffen; bedrijven toe te staan voor de duur van één jaar investeringen in machines en gebouwen voor 40 procent van de belasting af te trekken; de autobelasting af te schaffen, dwz de gemiddelde auto 400 pond goedkoper te maken. De regering wil het verder gemakkelijker maken voor particuliere bedrijven om deel te nemen aan grote infrastructurele werken als de geraamde spoorlijn dwars door Londen (het east-west Croos Rail-project) en mogelijk zelfs de steeds maar uitgestelde sneltreinverbinding tussen de Kanaaltunnel en de Britse hoofdstad.

De collectieve opinie lijkt vanmorgen te zijn dat Lamonts toekomst afhangt van de manier waarop consument en bedrijfsleven op het pakket stimulansen van de groei zullen reageren. Sceptici geloven dat nog steeds stijgende werkloosheid en de vermindering in waarde van het eigen huizenbezit voor de consument zwaarder zullen wegen dan het vooruitzicht dat een nieuwe auto nu goedkoper is, of dat de hypotheekrente met een procent is gedaald. Cruciaal zal ook de respons van de ambtenaren worden op de bevriezing van hun lonen. De vakbonden zeggen dat “de armen” de prijs betalen voor de verkwisting die een Conservatieve regering zich heeft gepermitteerd en hier en daar is zelfs al sprake van a winter of discontent- de Shakespaeriaanse benaming voor een winter vol arbeidsonrust.