Jean Le Gac "De Zondagsschilder' Jean Le Gac t/m ...

Jean Le Gac "De Zondagsschilder' Jean Le Gac t/m 22 nov. in De Gele Rijder, Korenmarkt 43, Arnhem. Wo t/m zo 12-18 uur.

Jean Le Gac t/m 20 nov. in het Nijmeegs Volkenkundig Museum K.U. Nijmegen, Th. van Aquinostraat 1. Ma t/m vr 9-17 uur. Catalogus: ƒ 15,-.

Eldon Garnet Galerie Torch, Prinsengracht 218, Amsterdam. T/m 5 dec. Do. t/m za. 13-18 uur. Prijzen: van ƒ 2400,- tot ƒ 2800,-.

Multiples Galerie A in de Johannes Verhulststraat 53 in Amsterdam. T/m 23 dec. Open: di. t/m za. 14-17 uur.

Jean Le Gac

Jean Le Gac (Alès, 1936), tekent en schildert in de derde persoon enkelvoud. Met deze eigenaardigheid heeft hij menigeen op het verkeerde been gezet. Dat ondervond ook tentoonstellingsmaker Daan van Speybroeck toen hij een tijdschrift voor hedendaagse kunst probeerde te interesseren voor Le Gac's oeuvre en verzuimde met diens reputatie te schermen. Het blad wenste geen pagina's vuil te maken aan "een soort Franse Anton Pieck'.

Le Gac heeft ondermeer deelgenomen aan Documenta 5 en 6 en behoort tot de stal van de gerenommeerde Parijse galerie Daniël Templon. In Nederland is hij tamelijk onbekend. Voor wie van niets weet is zijn tentoonstelling in het Nijmeegs Volkenkundig museum treurig stemmend. Zijn werk ziet er onbeholpen en amateuristisch uit. Le Gac is een beoefenaar van, zoals hij het zelf noemt, "Story Art'. Zijn oeuvre is een compilatie van jeugdherinneringen - en daar horen ook de zondagsschilders bij -, illustraties van avonturenromans en teksten. Hij geeft daar vorm aan op een wijze en in een stijl die bewust indruist tegen "de heersende smaak'. Vooral zijn pasteltekeningen hebben, ofschoon zeer aandachtig en precies vervaardigd, een tweederangs niveau. Ze zijn nagetekend van foto's met hier en daar Toulouse-Lautrec-achtige maniertjes.

Wie echter de moeite neemt de beknopte en verhelderende catalogus door te nemen en ook Le Gac's tentoonstelling in De Gele Rijder in Arnhem te bekijken, komt tot de ontdekking dat Le Gac's oeuvre van bijzonder kaliber is en dat er een eigenzinnig kunstenaar schuilt achter de maskers die hij voortdurend opzet en die hij soms ook letterlijk afbeeldt in zijn werk. Met een omweg weet hij de waardering voor het weinig artistieke "plaatje' op te vijzelen.

Le Gac is, of beter speelt de rol van talentvol amateur als tegenhanger van de kunstenaar die het helemaal gemaakt heeft. Hij identificeert zich met de tekenleraar - "un artiste dans mon genre' - die er in zijn vrije tijd met palet en ezel op uit trekt. Dat blijkt uit een serie foto's met onderschriften die hij in 1973 presenteerde onder de titel "Le Peintre'. Le Gac poseert daarin als zondagsschilder. De schilderijen waaraan we hem bezig zien, zijn echter noch op foto's noch op de tentoonstelling te bezichtigen. Le Gac creëert schilders met gefingeerde namen als Florent Max, Ramon Nazaro, Jack Beauregard, Asfalto Chaves en Ange Glace. Ze staan voor anonieme talenten waaraan in het post-artistieke tijdperk geen behoefte meer bestaat. Het beeld dat de schilder met zijn ezel en schilderskist zelf oplevert, zo lijkt Le Gac te verkondigen, prikkelt meer de fantasie dan de produkten die hij maakt.

"De Zondagsschilder' Jean Le Gac t/m 22 nov. in De Gele Rijder, Korenmarkt 43, Arnhem. Wo t/m zo 12-18 uur.

Jean Le Gac t/m 20 nov. in het Nijmeegs Volkenkundig Museum K.U. Nijmegen, Th. van Aquinostraat 1. Ma t/m vr 9-17 uur. Catalogus: ƒ 15,-.

Eldon Garnet

Eldon Garnet's miniatuurwereld is in brons gegoten. Galerie Torch presenteert van deze Canadese kunstenaar onder de titel "The Narrative Body' veertien beelden die staan uitgestald op aan de wand bevestigde steunen. Elke steun draagt een geënsceneerd tafereeltje dat gezien kan worden als een verstild fragment uit een komisch verhaal. Er komen geen locomotieven of stationchefs in voor maar wel veel tobbende burgers. Soms komt hun problematische verhouding tot het dierenrijk aan de orde. In een enkel beeld is het niet de nette burgerman die optreedt, maar een Wehrmacht-officier. Met verrekijker om zijn nek en gasmaskertrommel aan zijn koppel staat hij driftig te gebaren naar een paar grazende reebokken. Een dergelijke voorstelling hoort niet thuis in de wereld van de ernstige modelbouw maar in de vrolijke kunst - gezien de onberispelijke uitvoering en de aard van zijn concept - evenmin als Garnet's eenzame denker die, in tegenstelling tot die van Rodin, fier rechtop zit en gekleed in een ruimvallend colbert vanaf een rotsblok over een omheining tuurt. Of een paard dat met een flinke hap uit zijn rug voor een iets te hoge hindernis een afwachtende houding aanneemt en zo onmogelijk de veel lagere hindernis nummer twee kan zien.

Deze kunst is voer voor essayisten. In de catalogus staan maar liefst drie beschouwingen. Sylvere Lotringer, Bruce Ferguson en Paul Groot. Groot komt in zijn conclusie tot de cryptische volzin: “De voorbij iedere ideologie in het leven geroepen Garnetgestalte existeert buiten iedere MacLuhaniaanse, buiten iedere postmoderne overweging, maar voelt zich evenmin thuis in de ideeënwereld van de klassieke beeldhouwers en lijdt al helemaal niet aan de Beckettiaanse doem tot mislukken.” Het zou jammer zijn als geïnteresseerden zich door deze woorden lieten afschrikken en Garnet links laten liggen.

Galerie Torch, Prinsengracht 218, Amsterdam. T/m 5 dec. Do. t/m za. 13-18 uur. Prijzen: van ƒ 2400,- tot ƒ 2800,-.

Multiples

Richard Long drinkt liever rode dan witte wijn. Toch koos hij een fles witte wijn uit als ondergrond voor een zelf ontworpen etiket, omdat hij daarop de beige-bruine moddertekening, die hij voor het etiket had gemaakt, beter vond uitkomen. Jannis Kounellis gaf de voorkeur aan een Chateau Puygueraud uit 1986. Voor deze wijn ontwierp hij een etiket met twee steenkooltjes en een wijnvlek. Galeriehouder Harry Ruhé: “Het zijn mooie wijnen. Ze kosten vijfenzeventig gulden per stuk. Ze zijn niet gesigneerd of genummerd maar veel zullen er niet van in omloop zijn. Ach, je moet het zien als een aardigheidje; het moet hier geen souvenirwinkel worden maar voor zo erbij vind ik het wel leuk.”

De flessen staan tussen een partij hebbedingetjes van wisselend artistiek niveau die Ruhé van de Keulse galerie Daniël Buchholz in consignatie heeft gekregen. Deze galerie drijft ook een winkel waar multiples en aanverwante zaken te koop zijn. Op zijn beurt heeft Ruhé een deel van zijn voorraad afgestaan voor een grote, mede door Buchholz georganiseerde tentoonstelling in Japan.

“Veel last van de instortende kunstmarkt heb ik niet omdat de belangstelling voor multiples groeiende is. Maar er moet wel harder aan getrokken worden,” vertelt Ruhé terwijl hij een prachtig aluminium koffertje openmaakt waarin het complete audio-oeuvre van Yoko Ono zit. Een bijzondere toevoeging is de bijgeleverde glazen sleutel. "A key to open a universe' staat er op de sleutelhanger geschreven. Een mooi en prettig aanvoelend object is een glazen handgranaat van Kristin Oppenheim - dochter van Dennis - die 950 gulden kost. Veel goedkoper (ƒ 35,-) en minstens even aardig van idee is een transparant doosje waarin als een sandwich een pakje Kleenex is ingesloten tussen twee identieke kunstansichtkaarten van Lucio Fontana. De Canadese kunstenaarsgroep General Idea heeft door Fontana's overbekende sneeën, drie stuks in dit geval, zakdoekjes getrokken. Een waar collectors item is de platenhoes die Robert Rauschenberg ontwierp voor de Talking Heads. Te koop voor negentig gulden, inclusief lp.

Galerie A in de Johannes Verhulststraat 53 in Amsterdam. T/m 23 dec. Open: di. t/m za. 14-17 uur.

    • Mark Peeters