Vrouwen als priesters toegelaten, Rome boos

LONDEN, 12 NOV. De ja-stem voor de aanstelling van vrouwelijke priesters in de anglicaanse Church of England was nog geen uur oud of er was al een scherpe reactie uit Rome. Het besluit betekent volgens het Vaticaan “een nieuw en ernstig obstakel” voor gesprekken over eenheid tussen beide kerken.

Voor de 1300 vrouwen die op de wachtlijst staan om tot priester te worden gewijd betekent het besluit van de synode - met maar twee stemmen meerderheid - niet minder dan een verlossing.

“Ik smeek u: test mijn roeping”, had een van hen, de evangelische deken June Osborne, de synode van bisschoppen, clerus en leken toegevoegd in het urenlange debat voorafgaand aan de stemming. Toen de verschillende secties van het kerkelijk parlement uiteindelijk na zeventien jaar discussie hun voorkeur duidelijk maakten en zich van hun zetel verhieven om te defileren langs de tellers - een bij de deur met "ja', een bij de deur met "nee' - bleek de vereiste tweederde meerderheid van elk der secties naar haar geluisterd te hebben.

De uitkomst was naar de zin van de aartsbisschop zelf, George Carey, zij het dat hij nu een periode van grote verdeeldheid in zijn gelederen tegemoet gaat. Daarbij, zo voorspellen tegenstanders, zullen parochie zich tegen parochie en priesters zich tegen hun bisschop keren.

[De leider van de anglicaanse gemeenschap in Nederland, Geoffry Allen, zei vanmorgen in een reactie dat vanwege de verdeeldheid de stemming beter enkele jaren had kunnen worden uitgesteld. Hij verwacht niet dat er snel vrouwelijke priesters in Nederland actief zullen zijn. Nederland valt onder het bisdom Gibraltar en Europa en de bisschop van dit diocees is een verklaard tegenstander van vrouwelijke priesters. De anglicaanse gemeenschap in Nederland telt 3.000 belijdende leden.]

Terwijl in de vergaderzaal in Londen de betrokken aspirant-priesters met moeite hun vreugdekreten onderdrukten - de aartsbisschop had om "de stilte van gebed' gevraagd na de aankondiging van de uitslag - brak buiten voor de deur een waar pandemonium uit onder het publiek.

Pag.5: Champagne en teleurstelling

Van vreugde huilende mannen en vrouwen, flakkerende kaarsen die onachtzaam werden weggeworpen, rondedansen en het volschenken van champagneglazen demonstreerden de opluchting van het merendeel van de aanwezigen.

Binnen toonden vooral de 83 leken-synodeleden die tegen hadden gestemd, onder wie de minister voor landbouw John Gummer, zich diep teleurgesteld. Nog duidelijk onder de indruk van de geest van het debat, waarin spreker na spreker had proberen te beklemtonen dat voor- en tegenstanders elkaar na de spijtende stemming toch vooral moesten blijven vasthouden, wilden de meesten niet direct hun vertrek uit de kerk aankondigen. Maar woordvoerders van de groeperingen tegen bevestiging van vrouwen in het priesterambt, samengebundeld in de pressiegroep "De kosten van het geweten', hebben al duidelijk gemaakt dat ze al het mogelijke zullen proberen om hun parochies te beschermen tegen de invloed van vrouwelijke priesters. Zij geloven niet dat de Church of England het recht heeft een dergelijke vergaande en van de traditie van de "Ene Kerk' afwijkende beslissing te nemen en zij zullen weigeren de opdrachten van “zogenaamde” vrouwelijke priesters te aanvaarden. Zelfs willen zij de banden verbreken met die bisschoppen, die in hun ogen “de handen vuil maken” door vrouwen in het priesterambt te bevestigen.

“Dat worden geïsoleerde gemeenten, die, alleen gelaten op de berghelling, zullen wegkwijnen en sterven”, voorspelde een vrouwelijke deken bijbels.

Van de bisschoppen stemden er 39 vóór en 13 tegen het toelaten van vrouwen in het piesterambt. De voorstanders vinden - in de woorden van één van de bisschoppen - dat de kerk zich “niet geloofwaardig met sociaal onrecht in de maatschappij kan bezighouden, indien ze sociaal onrecht binnen de kerk zelf laat voortbestaan”. De tegenstanders onder de bisschoppen geloven dat de bijbel priesterwijding van vrouwen expliciet verbiedt. Het argument dat de kerk zit te springen om kandidaten voor het priesterambt en dat hele parochies door ontstentenis van een priester als het ware aan de heidenen zijn overgeleverd, overtuigt hen niet. Deze dertien bisschoppen krijgen het recht om vrouwelijke priesters uit hun bisdom te verbannen, maar hun opvolgers moeten ook die bevoegdheid prijsgeven.

De Church of England was al in 1985 overgegaan tot het aanstellen van vrouwelijke dekens; functionarissen die net als hun mannelijke collega's pastoraal werk deden, huwelijken inzegenden en begrafenissen leidden. Maar van het centrale mysterie in belijdenis van het anglicaanse geloof, de eucharistie, waren de vrouwen uitgesloten. Dat betekende dat een mannelijke priester op dat punt in een kerkdienst moest overnemen om het brood te breken en de wijn te drinken, in het geloof dat die op dat moment verkeren in het lichaam en het bloed van Christus.

Kardinaal Basil Hume, de hoogste vertegenwoordiger van de rooms-katholieke kerk in Engeland, waarschuwde vanmorgen voor het risico dat de anglicaanse kerk in Engeland nu neemt: “Hoe weten we, als een vrouw de eucharistie viert, of dat mysterie werkelijk plaats heeft?”

Vóór het antwoord op die vraag is geformuleerd, moeten eerst het Britse Lagerhuis en Hogerhuis zich nog uitspreken over de beslissing van de kerk. Dat betekent dat vrouwen niet feitelijk tot priester gewijd zullen worden vóór de zomer van 1994.

Duizend mannelijke priesters hebben aangekondigd dat ze de kerk zullen verlaten, wanneer die feitelijke situatie intreedt. De vrouwelijke staatssecretaris Ann Widdecombe liet gisteravond meteen al weten dat ook zij afscheid neemt van een kerk “die probeert het iedereen naar de zin te maken” met veronachtzaming van haar beginselen. Widdecombe voorspelt een grote, zwijgende uittocht van gewone, anonieme kerkgangers, die zich niet langer thuisvoelen bij een kerk die zich afscheidt van de grote katholieke (dat wil zeggen universele) kerk, die verwerpt wat de bijbel voorschrijft, en die het vooruitzicht van uiteindelijke hereniging met Rome en met de orthodoxe kerken terzijde schuift.