John Wesley Taylor verkoos het podium boven de kansel; Driest en geraffineerd dansen

Vanavond begint het tweejaarlijkse CaDance Festival in Den Haag dat aan jonge danskunstenaars de gelegenheid biedt de vele stijlen van de moderne dans met elkaar te vergelijken en kennis te nemen van het nieuwe. Één van hen is John Wesley Taylor, wiens Overlooking Your Shoulder vanavond in première gaat.

Onlangs won de Amerikaanse danser John Wesley Taylor (1958) de zilveren theaterdansprijs van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties in Nederland. Die kreeg hij voor zijn prestaties in moderne dansprodukties als Still You van Suzy Blok, Charles/Ives van Beppie Blankert en Happy Endings van Mirjam Koen en Ton Lutgerink. Vooral zijn soepele, technische beheersing en natuurlijke, speelse uitstraling waren de jury opgevallen.

Ook prees de jury hem om de manier waarop hij zich zijn rol "eigen' maakte: het compliment houdt direct verband met zijn achtergrond. Voordat Taylor hier arriveerde in 1989 studeerde hij, als praktizerend lid van de Episcopale kerk, de Amerikaanse tak van de Anglicaanse kerk, theologie en filosofie in Portland, Oregon. Na een jaar vertrok hij naar de oostkust om zich in Williamsburg, Virginia aan de op één na oudste universiteit (College of William and Mary, 1693) te verdiepen in de antropologie en sociologie. Gebruik makend van het universitaire open systeem volgde hij er voornamelijk toneel- en danscursussen. John Wesley Taylor wilde niet de kansel op, maar het toneel.

Een paar seizoenen speelde hij karakterrollen - van Shakespearestukken tot musicals - bij middelmatige toneelgroepen. Omdat acteren niet aan leeftijd is gebonden, besloot hij eerst te gaan dansen. Hij beheerst de verschillende technieken die zijn ontwikkeld door pioniers van de Amerikaanse moderne dans, zoals Doris Humphrey, Martha Graham en José Limón. Sinds vorig jaar doceert hij de Limón-stijl "zo zuiver mogelijk' aan de opleiding moderne- en jazztheaterdans van de Theaterschool in Amsterdam.

Gevraagd naar de definitie van die stijl zegt Taylor: “Vallen en opstaan.” Hij licht toe: “Limón baseert zich op de principes van Doris Humphrey. Die vond dat de kiem van de dans ligt in het overwinnen van de zwaartekracht. Zij ziet de dans als een handeling tussen twee dode punten, bij voorbeeld van staan naar liggen. Limón verzet zich niet tegen de zwaartekracht. Hij gebruikt die als impuls om van de ene naar de andere positie te gaan. De spanning van het lichaam wordt daarbij naar believen vastgehouden of losgelaten.

“Evenals Graham gebruikt hij daarbij de steun van de ademhaling. Maar, om de beweging op een ontspannen manier te sturen en niet zoals zij doet, haar op te jagen. De Graham-techniek is harder. Haar handelsmerk is de contraction, het krachtige samentrekken van de buik- en rugspieren. De stijl van Merce Cunningham gaat nog weer verder. Die abstraheert het lichaam in onderdelen. Het is aan de danser om bij het bewegen het verband tussen de ledematen vloeiend te houden.”

Taylor herkent iets van zichzelf in een uitspraak van Limón. Die stelde dat de danser de moed heeft van de soldaat, de driestheid van de gladiator en het raffinement van de matador. Taylor lacht:“Vanaf het begin was ik overmoedig. Ik gooide mezelf er helemaal in. Maar geraffineerd word je enkel door ervaring.”

Vreemd genoeg maakte Taylor “tijdens mijn toneelperiode” al choreografieën nog voor hij danser werd, voor ensceneringen van Richard III, The Elephant Man en voor musicals. Choreograferen doet hij nog steeds. Onlangs presenteerde Dansproduktie Taylors duet Moths to a flame, waarvoor de in de Cunningham-stijl getrainde dansers Nanda Leenders en Guido Severien zich de Limón-techniek eigen moesten maken. Overlooking Your Shoulder, dat vanavond in première gaat, is een combinatie van twee solo's die Leenders en Taylor voor elkaar maakten.

“Bij de Diversions Dance Company in Cardiff, Engeland, waar ik bijna vijf jaar danste, kreeg ik van de artistiek leider Roy Campbell-Moore de kans om te experimenteren. Ik houd van contrast en werk graag met een opponent. Zo maakte ik Between Two met een danser/cellist. Daarna met een performance-kunstenaar in Mandala. En toen volgde Chain waarin een folkgroep optrad. Overlooking your shoulder is een nieuwe variatie op het thema.” CaDancefestival, Korzo Theater in Den Haag t/m 28/11. Inl. 070-3653737.

    • Caroline Willems