In een fraaie villa langs de autoweg blijven hopen op beter

Werelden, Ned. 1, 22.20-23.20u.

Het volgende programma kunt u gerust overslaan. Is dat nou wel de juiste aankondiging voor de documentaire Van binnen vogelvrij die de IKON vanavond laat uitzendt? Ik twijfel. Want wie niet kijkt, mist de kennismaking met een stel aardige jonge mensen die hard moeten vechten om overeind te blijven in het leven en die ondanks de meest gore en gruwelijke ervaringen (afgetuigd worden, alcoholvergiftiging, jarenlang seksueel misbruik) toch zo aan het leven hechten. Bleven hopen op beter, toch nog voldoende gevoel van eigenwaarde behielden, dat ze dat zware en vaak eenzame gevecht aangingen.

Daar zit kracht in, zou je denken. Daar moet iets te beleven zijn, maar Robbert Baars komt in zijn documentaire van een vol uur niet veel verder dan die eerste kennismaking. De zoveelste gemiste kans, van dat soort bijna achteloos opgenomen maar daarom niet minder dure videofilmpjes zijn er al teveel uitgezonden. Wellicht hebben we meer aan het programma Krassen, dat volgende week maandag wordt uitgezonden (eveneens eerste net). Ook over jongeren met (ernstig) psychische problemen. Terzijde: steeds meer kinderen moeten hiervoor professioneel worden behandeld, inclusief (tijdelijke) opname. Het aantal plaatsen voor deze groep moest de afgelopen jaren worden verdubbeld.

In Van binnen vogelvrij zien we een groep die is terechtgekomen in de therapeutische gemeenschap Conradok, een fraaie villa langs de autoweg door Wassenaar. De groep is in therapie, zoveel maakt Baars wel duidelijk. We zien ze dus in de huiskamer, in de kring voor het groepsgebeuren, op bezoek bij de psychotherapeut die tijdens het moeilijke gesprek (voor Bianca, Marcel en Joosse althans) nog net voldoende belangstelling weet te veinzen. Geen van de kinderen loopt kwaad weg.

Na een uur kijken heb je nog geen idee wat er nou precies binnen de muren van Conradok gebeurt. Hoe hebben ze daar het Marokkaanse meisje Manuela weer zover gekregen dat ze op bezoek gaat in het ouderlijk huis. Ze drukte sigarettenpeuken uit op haar armen om te voelen dat ze nog bestond. Haar vader ranselde haar af met electriciteitsdraad. Nu zegt ze tegen ons: “Ik ga aan mezelf werken”. Maar het klinkt net iets te vlak. En Baars laat de ontbijttafel zien, de bomen en de lucht, een picknick. Ga spelen, denk je dan.

Iets heeft Baars wel bereikt. Ik heb de kinderen van Conradok nu gezien en zal ze iedere keer op weg naar of van Amsterdam veel succes wensen.

    • Harm van den Berg