Oorlog dreigt over te slaan naar Tsjetsjenië

MOSKOU, 12 NOV. De oorlog in de Kaukausus escaleert. Russische troepen hebben gisteren de "autonome republiek' Ingoesjië bezet. Daarop heeft president Dzochar Doedajev van het naburige Tsjetsjenië de staat van beleg afgekondigd om de Russische “agressie” het hoofd te kunnen bieden.

Eenheden van de Russische krijgsmacht en de binnenlandse strijdkrachten (MVD) trokken Ingoesjië binnen in een poging de Tsjetsjeense republiek, die zich vorig jaar van Rusland heeft afgescheiden, te isoleren. De Noordkaukasische republieken hebben weliswaar een “autonome' status maar zijn staatkundig deel van Rusland.

De nationalisten in Ingoesjië eisen teruggave van de gebieden in Noord-Ossetië waaruit ze tijdens de Tweede Wereldoorlog wegens “collaboratie” zijn gedeporteerd. Anderhalve week geleden hebben ze gewapenderhand de aanval geopend om deze claims kracht bij te zetten. De regering van Noord-Ossetië weigert hen echter tegemoet te komen. Met hulp van Russische troepen heeft ze afgelopen week al een groot aantal Ingoesjische dorpen en wijken weten te ontruimen. In de vrijgekomen huizen trekken nu landgenoten die door de oorlog met Georgië uit Zuid-Ossetië zijn gevlucht. Om te voorkomen dat de Ingoesjen vanuit hun eigen land gesteund kunnen worden, heeft de Russische krijgsmacht gisteren daarom eerst de Ingoesjische hoofdstad Nazran bezet.

De eenheden van leger en binnenlandse strijdkrachten gingen daartoe over nadat president Jeltsin brigade-generaal Savvin had ontslagen als commandant van de MVD in de regio en in zijn plaats generaal Sjtsjoetsko had benoemd. Savvin stond sinds het begin van de burgeroorlog in dit deel van de Noord-Kaukasus bloot aan kritiek omdat hij Moskou niet geïnformeerd zou hebben over de oplaaiende etnische tegenstellingen. Eerder al had Jeltsin zijn adviseur Sergej Sjachrai (nationaliteiten) benoemd tot zijn gevolmachtigde in Noord-Ossetië en Ingoesjië.

De benoeming van Sjachrai was een subtiele zet. Sjachrai was eerder de man achter het “federatieverdrag” dat de verschillende nationale minderheden in Rusland een grote mate van autonomie zou moeten bieden. Hij is van afkomst een Kozak. De Kozakken beschouwen Noord-Ossetië als hun land en de hoofdstad Vladivkavkaz als hun stad. Vladivkavkaz ("Heerser van de Kaukasus') is het historische symbool van de Russische expansie in de Kaukasus waaraan de Kozakken altijd een belangrijke bijdrage hebben geleverd.

Het offensief van Rusland lijkt tot doel te hebben om de lokale nationalistische beweging voor te zijn. Onder auspiciën van generaal Doedajev poogt de islamitische Confederatie van Kaukasische Bergvolkeren namelijk al maanden de lokale bestuurders, die loyaal zijn aan Moskou, via massameetings en guerrillatechnieken omver te werpen. Doedajev en Confederatie gokken daarbij op een dominotactiek die de Noord-Kaukasus stap voor stap zou moeten “bevrijden” van de Russische en Georgische christelijke “overheersing”.