EG bereikt eindelijk een compromis; Kunstexport aan banden gelegd met verplichte licenties

BRUSSEL, 11 NOV. De export van kunstschatten naar landen buiten de EG wordt aan banden gelegd met verplichte exportlicenties. Gestolen of illegaal uitgevoerde cultuurgoederen binnen de EG moeten worden teruggegeven. die Daarover hebben de ministers die zijn belast met de Interne Markt - en niet de ministers van cultuur - gisteren in Brussel een EG-verordening vastgesteld. Daarmee is één van de laatste obstakels voor de voltooiing van het project "Europa zonder grenzen' weggenomen.

De lidstaten hebben jarenlang gezocht naar een mogelijkheid om het nationale culturele erfgoed ook zonder grenscontroles te kunnen beschermen zonder de kunsthandel onmogelijk te maken. De zuidelijke lidstaten zochten daarbij naar een zo stringent mogelijk controlestelsel, terwijl de noordelijke lidstaten de belangen van de vrije handel voorop stelden. Gisteren stemde Griekenland dan ook tegen het gesloten compromis, terwijl Duitsland zich onthield met de mededeling het nu gekozen regime "te bureaucratisch' te vinden.

In principe behoeft een handelaar voor minder waardevolle voorwerpen geen vergunning aan te vragen, tenzij een lidstaat deze voorwerpen tot zijn nationale erfgoed rekent. Een exportvergunning is in ieder geval verplicht als het voorwerp voorkomt op een lijst van "erkende' kunstschatten. Het gaat dan om categorieën die zich uitstrekken van postzegelverzamelingen en standbeelden tot meubilair, schilderkunst en antieke auto's. Al naar gelang de categorie-indeling moet het gaan om goederen die ouder zijn dan 50, 75 of 100 jaar. De vergunning moet worden verstrekt door het land waar het cultuurgoed "wortelt' - de betreffende lidstaat mag zelf beslissen of het goed mag worden geëxporteerd.

Daarnaast zijn er beperkingen afgesproken voor de handel binnen de EG. Kunstvoorwerpen uit openbare collecties die tot het nationale erfgoed behoren en die zonder toestemming van de ene lidstaat naar de andere zijn vervoerd kunnen binnen een periode van 75 jaar worden teruggevorderd. Kunstvoorwerpen uit privé-collecties die zonder toestemming binnen de EG zijn verplaatst, kunnen binnen dertig jaar worden teruggehaald. Wie te goeder trouw heeft gehandeld krijgt een schadevergoeding. De verordening werkt niet met terugwerkende kracht, zodat de slepende conflicten binnen de EG over nationale kunstschatten in andermans musea er niet door zijn opgelost. De regeling moet nog worden goedgekeurd door het Europese parlement en zal op verzoek van Duitsland over drie jaar door de EG worden geëvalueerd.