Delors: Juist socialisten behoren "Maastricht' te steunen

DEN HAAG, 11 NOV. Juist sociaal-democraten, riep Europese Commissievoorzitter Jacques Delors gisteren in het Haagse Congresgebouw geëmotioneerd, juist socialisten moeten het Verdrag van Maastricht aanvaarden. “Want met een interne markt alleen zal er nooit een eigen, Europese politieke persoonlijkheid onstaan, dan komt er geen Europa dat gebaseerd is op solidariteit, dan komt er geen sociaal Europa.”

Het congres van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten klapte luid. De zaal wist dat de oproep van de prominente Franse socialist vooral was gericht aan het adres van de "kameraden' in Groot-Brittannië en Denemarken, die dwars liggen bij de ratificatie van het verdrag over de politieke en monetaire unie. “Van buiten Europa, waar de mensen iets van ons verwachten bij de oplossing van de economische crisis, vragen de mensen ons: blijft u in Europa nog lang harrewarren over protocollen, bent u nog lang alleen maar met uzelf bezig?”

Delors' oproep legde de vinger precies op het probleem waar de zojuist opgerichte Partij van de Europese Sociaaldemocraten mee kampt. Leden zijn de socialistische en sociaaldemocratische partijen (totaal zeventien) uit de twaalf EG-landen en uit de binnenkort toetredende landen. De eenheid, die men in de partij - opgericht in navolging van de christen-democratische Europese Volkspartij - zo graag tot stand brengt, wordt nog verstoord door het meningsverschil over "Maastricht'.

PvdA-leider en vice-premier Wim Kok, die het congres grotendeels leidde, constateerde dat in de wandelgangen en tijdens commissievergaderingen een “geweldige druk” op de Britten en de Denen werd uitgeoefend. Het resultaat daarvan had men daags tevoren kunnen zien tijdens een groot forum van de partijleiders, waar de Spaanse premier Felipe Gonzalez en de Franse partijleider Laurent Fabius zulke vurige pleidooien voor "Maastricht' en voor verdere integratie ("Maastricht Plus') hielden, dat de naast hen zittende Labourleider John Smith en de Deense partijvoorzitter Poul Rasmussen niet anders konden dan wat zurig meeklappen met de anderen.

“Wij zijn sterk verbonden met Europa en met het Maastricht-proces”, zo voelde Smith zich even later gedwongen te zeggen. “Wij stemden in het Lagerhuis niet tegen Maastricht, maar tegen Major en tegen de manier waarop hij over het verdrag heeft onderhandeld.” De Deen Rasmussen deelde mee dat Denemarken lid wil blijven van de Europese Gemeenschap. “Denemarken wil de samenwerking niet blokkeren, maar wij moeten wel het referendum respecteren”, zei hij, waarna hij suggereerde dat het probleem uit de wereld zou zijn als de andere lidstaten toegaven aan de Deense wensen.

In de wandelgangen werd door velen op een andere uitspraak van Rasmussen gewezen, gedaan tijdens een congres in Noorwegen. Daar zei hij: “We hebben Delors nu gevloerd, we hebben de andere lidstaten eronder gekregen, nu premier Schlüter nog”. Sombere reactie van Eisso Woltjer, leider van de Nederlandse PvdA-fractie in het Euro-parlement: “Dat soort binnenlandse en partijpolitieke overwegingen houdt de zaak steeds weer op”.

SPD-vice-voorzitter en Bondsdaglid Herta Däubler-Gmelin, aan het hoofd van een 25 leden tellende delegatie uit Duitsland, constateerde dat het congres de ratificatie van "Maastricht' een stuk dichterbij heeft gebracht. “De druk op Labour en op de Deense socialisten is zo groot, dat ze er hier al bijna onder bezweken. Het duurt niet lang meer of ze geven toe; ze durfden op het congres al niet eens meer te zeggen dat ze tegen "Maastricht' zijn.”