Cuba is nóg geen Puerto Rico

NICANOR LEON was directeur van het officiële Cubaanse persbureau Prensa Latina. Nu is hij commentator van het partij-orgaan Granma. Op verzoek van de vereniging Cuba Si is hij in Nederland om te protesteren tegen de verscherping van het Amerikaanse handelsembargo, de Torricelli-wet.

Vorige maand bekrachtigde de Amerikaanse president Bush een wetsvoorstel van de afgevaardigde Robert Torricelli, waarin de bepalingen van het uit 1962 daterende economische handelsembargo tegen Cuba worden verscherpt. Het verbod voor Amerikaanse bedrijven om handelsbetrekkingen met Cuba te onderhouden wordt daarin uitgebreid tot filialen van Amerikaanse bedrijven in het buitenland; tot buitenlandse bedrijven met een Amerikaans belang dat niet per definitie een meerderheidsbelang hoeft te zijn; en voor buitenlandse bedrijven die produkten verhandelen, die zijn gebaseerd op Amerikaanse technologie of componenten. Schepen die binnen een periode van zes maanden handel van of naar Cuba hebben vervoerd mogen Amerikaanse havens niet aandoen, op straffe van confiscatie.

Deze zogeheten "Torricelli-wet' heeft in geheel Latijns Amerika, binnen de Europese Gemeenschap en in Canada verontwaardiging gewekt. De Cubaanse journalist Nicanor Leon, schrijver van een aantal boeken over de internationale handelspolitiek van zijn land, was deze week in Nederland om een protest tegen de Torricelli-wet van de Nederlandse, met het Castro-regime sympathiserende groeperingen Cuba Si en Venceremos kracht bij te zetten.

Uw krant heeft de Torricelli-wet een "kaperbrief' genoemd. Waarom?

“Die wet verbiedt niet alleen Noordamerikaanse firma's handel te drijven met Cuba, maar bedreigt ook andere regeringen die normale handelsbetrekkingen met Cuba onderhouden met sancties. Dat is een schending van het internationale recht, een schending van het VN-handvest, van het handvest van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en bovendien in tegenspraak met het overleg over de liberalisering van de wereldhandel binnen de GATT. De VS leggen hun eigen wetgeving op aan andere landen. Dat is niet alleen nadelig voor Cuba, maar tevens een inbreuk op de soevereiniteit van andere landen.”

Staat het een land niet vrij om buitenlandse politiek te bedrijven met economische middelen, zoals de OAS na de militaire staatsgreep in Haïti een handelsembargo tegen dat land heeft afgekondigd?

“De economische blokkade van Cuba is nu dertig jaar van kracht. Het embargo tegen Haïti is een recente maatregel, die in praktijk weinig resultaat heeft, vooral omdat de regering van de VS geen belang stelt in de terugkeer van de afgezette president Aristide.”

Wat is het doel van het huidige embargo tegen Cuba?

“Het moet honger en schaarste aan medicijnen veroorzaken, om zo de bevolking in opstand te laten komen tegen de Revolutie. Dat wil zeggen, het kleine deel van het Cubaanse volk dat de Revolutie niet draagt. Toegegeven, niet alle problemen zijn terug te voeren op het embargo. Ook wij hebben fouten gemaakt. Zo is het Cuba helaas nooit gelukt zijn voedselvoorziening zelf op te lossen.”

Heeft de Cubaanse economie niet jarenlang een kunstmatig bestaan gekend door te steunen op de Oosteuropese die bewezen heeft niet levensvatbaar te zijn?

“Tot de blokkade was Cuba afhankelijk van de Amerikaanse markt. De VS hebben die banden eenzijdig verbroken. Cuba was wel gedwongen zich tot Oost-Europa te wenden.”

Dus het communistische Cuba wilde eigenlijk een vrije handel met de VS?

“Ja, zij het op voorwaarde dat de VS Cuba erkend zouden hebben als onafhankelijk land.”

Stel dat Castro valt, wat komt er dan terecht van Cuba?

“Wanneer de Revolutie faalt zal Cuba opnieuw een neocolonia van de VS zijn. Dan is Cuba gedoemd een tweede Puerto Rico te worden.”

Maar zou Castro een opheffing van de blokkade wel overleven?

“Dan zou het Cubaanse regime zijn positie moeten wijzigen.”

Waarin zou voor de VS het gevaar schuilen van een vreedzaam, agrarisch Cuba?

“De Torricelli-wet bewijst dat de VS Cuba nog steeds als een ideologisch gevaar beschouwen, terwijl Cuba nooit een werkelijke dreiging heeft betekend voor de VS. Zolang het embargo voortduurt en de Amerikanen hun marinebasis bij Guantanamo op Cuba niet ontmantelen, kan men niet verwachten dat Cuba nog verder verandert dan het zich nu al heeft veranderd, bijvoorbeeld met de vernieuwing van de kieswet, die een perfectionering van het democratische systeem betekent. Meer mag men van Cuba niet vragen.”

Zal president Clinton verandering brengen in het Amerikaanse standpunt?

“Torricelli is een Democraat; ik geloof niet in grote veranderingen vanaf 1993. Ik hoop alleen dat Clinton de handen vol zal hebben aan de economie van zijn eigen land.”