Sarajevo maakt zich op voor evacuatie van duizenden

SARAJEVO, 10 NOV. In de belegerde Bosnische hoofdstad Sarajevo moet vandaag de evacuatie van duizenden burgers naar Servië en Kroatië beginnen. Als de evacuatie lukt wordt het de grootste exodus van burgers uit de Bosnische hoofdstad sinds het begin van de oorlog.

De coördinator van het Rode Kruis in Sarajevo, Pava Baresic, zei gisteren op de Bosnische radio dat konvooien van bussen vandaag Sarajevo verlaten in de richting van Split in Kroatië en de Servische hoofdstad Belgrado. De evacuatie moet drie dagen duren en in totaal zesduizend mensen in veiligheid brengen. Daarnaast moet morgen een speciaal konvooi met vrouwen en kinderen, onder wie een aantal zieke en gewonde kinderen, Sarajevo verlaten op weg naar Tsjechoslowakije.

Alle gegadigden voor de konvooien moeten in het bezit zijn van Bosnische uitreispapieren. Dat geeft de Bosnische regering de mogelijkheid de mannen te beletten de stad te verlaten. Vorige week mislukte de evacuatie van honderden mensen, vooral Kroaten, als gevolg van de weigering van de Bosnische regering mannen te laten gaan; zij kunnen volgens de autoriteiten niet worden gemist bij de verdediging van de stad en hun vertrek zou een demoraliserende uitwerking hebben op de verdedigers.

In Sarajevo kwam het gisteren tot een lichte verbetering van de situatie van de naar schatting 300.000 geïsoleerde inwoners: veertig procent van de inwoners heeft weer elektriciteit. Stromend water is er echter nog altijd niet.

Op het strijdtoneel hebben de Kroaten in hun strijd tegen de Serviërs op twee plaatsen succes geboekt. Bij de gevechten in de buurt van Mostar, in het zuidwesten van Bosnië-Herzegovina, hebben ze naar eigen zeggen de Serviërs enkele kilometers teruggedreven. Ook in het noorden van Bosnië lijken ze succes te hebben geboekt. Het Joegoslavische persbureau Tanjug meldde gisteren dat de Kroaten er in de buurt van Brcko in zijn geslaagd de corridor, die Servië verbindt met door de Serviërs beheerst gebied in het noordwesten van Bosnië, te doorbreken.

De Bosnische regering heeft gisteren een vredesvoorstel van de leider van de Serviërs in Bosnië, Radovan Karadzic, van de hand gewezen, nog voordat Karadzic het officieel had ingediend.

Karadzic' plan bestaat uit zeven punten. De kern van het plan betreft een staking van de strijd en de bevriezing van de huidige frontlijn. In een volgende fase zouden alle reguliere Kroatische troepen uit Bosnië en Herzegovina moeten worden teruggetrokken, zou de Bosnische regering - de moslims - formeel moeten afzien van “alle vijandelijkheden” en zouden directe vredesbesprekingen moeten beginnen. Aan gewapende eenheden van de drie strijdende partijen zouden VN-waarnemers moeten worden toegevoegd, in Sarajevo zou een troepenscheiding moeten plaatshebben en alle burgers “die tegen hun wil in steden en dorpen wonen” zouden moeten kunnen vertrekken.

Karadzic dreigde gisteren dat de Serviërs zullen doorvechten als het plan wordt afgewezen “totdat er een nieuw plan komt dat voor de drie partijen acceptabel is”.

De Bosnische regering wees Karadzic' plan onmiddellijk van de hand als “weer een Servisch spelletje”, zoals regeringswoordvoerder Kemal Muftic het uitdrukte. Het belangrijkste bezwaar van de moslims is de bevriezing van de frontlijn, die de Servische veroveringen zou bestendigen. Om dezelfde reden is het plan evenmin aanvaardbaar voor de EG- en VN-bemiddelaars Owen en Vance. (Reuter, AFP, AP)