Koppelshows: dieptepunt in de Hilversumse creativiteit

Plotseling waren ze er: de koppelshows, programma's waarin alleenstaanden met elkaar in contact worden gebracht en er op uit gestuurd in de hoop dat er voor de tv-camera's iets moois ontstaat. De landelijke publieke omroep telt er twee, RTL4 heeft er ook twee en zelfs het Amsterdamse lokale station TV5 heeft er een. Dat laatste programma heet Hebbes; vorige week koos een meisje uit een team rolschaatshockeyers haar favoriet met de verklaring: “Omdat hij zo verlegen is. Dan heb ik zoiets van: daar zit meer achter.”

Het werkwoord "to stud' betekent volgens Van Dale's Engels-Nederlandse woordenboek "versieren (met)', het zelfstandige naamwoord "stud' vermeldt ondermeer "fokhengst'. Maar vooral is de term gangbaar als afkorting van "student'. In feite gaan voor het op werkdagen door RTL4 uitgezonden programma Studs alle drie de betekenissen op. Het Amerikaanse koppelprogramma, de oervader aller koppelprogramma's, wordt gepresenteerd door een gelikt, onbeschroomd heerschap.

In de aflevering die ik zag brachten twee jongens verslag uit van de gearrangeerde ontmoetingen, die beiden met drie meisjes - ook in de studio aanwezig - hadden. Vervolgens werden uit de monden van de meisjes opgetekende kwalificaties aan het adres van de jongens voorgelezen en op het scherm geprojecteerd: aan de "studs' de vraag van wie welke quote afkomstig was. Die citaten beginnen onschuldig (“His voice was like a lullaby”) en worden in toenemende mate pikant (“We deden het terwijl de buurvrouw keek”). Wie de meeste citaten aan de juiste dating-partner toeschrijft wordt uitgeroepen tot "superstud'.

Een Nederlandse variant kon niet uitblijven, al is het RTL4-programma Lief en Leed bij nadere beschouwing eerder een armoedige kruising tussen Studs en de bekentenisshow van Ophrah Winfrey. Lief en Leed kwam vorige week in opspraak, omdat een gast uit Zeeuws-Vlaanderen de programmamakers bij de neus had genomen. Hij was vergezeld van drie vrouwen naar de studio gekomen, om te vertellen dat hij er met alledrie een verhouding op na hield. Later vertelde het viertal aan de populaire pers, dat ze alles hadden verzonnen om de oppervlakkigheid en dubbelzinnigheid van Lief en Leed aan de kaak te stellen.

“Gelukkig zijn er nog genoeg oprechte mensen die hun lief en leed met ons willen delen”, reageerde de presentatrice gisteren op het voorval aan het begin van de uitzending. Het thema was jaloezie. In de studio Arjen (in de wereld van de koppelshow kennen we alleen de voornaam), die op een zijns inziens niet onprettige wijze wordt gehinderd door zijn ziekelijk jaloerse Sjoukje. Aan de gasten in de studio werd de vraag voorgelegd of jaloezie een bewijs is van echte liefde: 67 procent vond van niet.

In de tweede ronde van Lief en Leed komen de "deskundigen' aan bod: ditmaal een privé-detective en een therapeut. Zij belichtten het verschijnsel vanuit hun eigen praktijk. “Mensen gaan onverantwoorde stunts uithalen”, wist de privé-detective. Een van zijn klanten wilde het ondergoed van zijn vrouw in een laboratorium laten onderzoeken: “Dan ben je gek bezig.”

All you need is love van Veronica is het meest sensationele van de koppelshows. Twee weken geleden was in een uitzending te zien, hoe twee meisjes - allebei Diana geheten - dongen naar de gunst van een aankomend zangtalent. Diana 1 zowel als 2 meenden er bij de zanger het gekleurdst op te staan. Het werd Diana 1; de wereld van Diana 2 stortte voor de ogen van de Nederlandse kijkers volkomen in elkaar en ze liet de tranen de vrije loop. Nooit zou ze meer een concert van onze zanger bezoeken.

Een schokkende vertoning, temeer daar het hier geen incident betrof, maar een willens en wetens en zorgvuldig geënsceneerd menselijk drama. De televisie als arena waarin de gasten publiekelijk worden verscheurd; niet lichamelijk, maar wel degelijk geestelijk.

All you need is love bestaat behalve uit de al of niet gelukte koppelelementen ook uit contactadvertenties: een man of vrouw leidt de (amateur-)camera door het huis en somt wat hobby's op. Dat levert een naargeestig beeld op van de uit de kast gekomen alleenstaande. Voorts is er in de studio een bar naagebootst, waar een partnerzoeker/ster uit een keur van vertegenwoordigers van het andere geslacht mag kiezen. Gedurende het muzikale intermezzo mag het tribunepubliek, dat elkaar tijdens de opname al met speciaal daartoe uitgereikte kijkertjes heeft mogen beloeren, met een partner naar keuze “schuifelen en slijpen”. Als je denkt dat nu echt het absolute dieptepunt in weerzinwekkendheid en vulgariteit is vertoond, dan blijkt de Hilversumse creativiteit toch weer in staat iets ergers te verzinnen.