Indonesische minister aangeklaagd wegens smaad na vliegongeluk

JAKARTA, 10 NOV. De schuldvraag rondom een recent vliegtuigongeluk in Indonesië is inzet geworden van een politiek getinte rechtszaak. De vader van de vrouwelijke piloot klaagde minister van technologie Habibie, tevens president-directeur van de fabriek die het verongelukte vliegtuig bouwde, aan wegens smaad.

De minister gaf de piloot Fierda Panggabean, die omkwam bij de ramp, in het openbaar de schuld van het ongeval voordat een onderzoek was ingesteld naar de oorzaak ervan. Waarnemers verwachten een "advocatenoorlog' om Habibie, die geldt als beschermeling van president Soeharto en gegadigde voor het vice-presidentschap, te vrijwaren van politieke schade.

Op 19 oktober sloeg een lijntoestel van de Indonesische luchtvaartmaatschappij Merpati Nusantara ten zuidoosten van de stad Bandung te pletter tegen de helling van de Papandayan, een vulkaan. Daarbij kwamen alle 31 inzittenden, onder wie vier bemanningsleden, om het leven. Het vliegtuig was opgestegen in Semarang, Midden-Java, en raakte bij het aanvliegen van Bandung, de hoofdstad van West-Java, in slecht weer verzeild.

Gezagvoerder Fierda Panggabean, één van Indonesiës twee vrouwelijke piloten, kreeg van de verkeersleiding toestemming om te dalen van 11.000 naar 8.500 voet. De hoogste berg in de omgeving is 8.000 voet. Daarna werd het radiocontact verbroken. De volgende dag vonden dorpsbewoners het wrak van de CN-235 uitgebrand op de berghelling.

Het tweemotorige propellertoestel was nog geen twee jaar oud en werd gebouwd door de vliegtuigfabriek IPTN, een staatsbedrijf dat onder leiding staat van voornoemde minister. Terwijl de directie van de luchtvaartmaatschappij liet weten dat het “geruime tijd” zou duren voordat de oorzaak van de ramp bekend zou zijn - dat vereiste onderzoek ter plaatse en bestudering van de gegevens van de "zwarte doos' - verklaarde Habibie al enkele uren nadat het wrak was gevonden dat “met het vliegtuig niets aan de hand was” en dat “er niets gebeurd zou zijn als de piloot had gewacht met dalen”. Op de vraag of dit ongeval geen aanleiding was om alle in gebruik zijnde toestellen van het type CN-235 aan een nader onderzoek te onderwerpen, antwoordde Habibie zonder aarzeling: “Nee, daar is geen enkele reden voor; dit ongeval is te wijten aan een fout van de piloot”.

Habibies prompte reactie is in Indonesië slecht gevallen. Fierda Panggabean gold onder collega's als een ervaren en bekwame vakvrouw en was de lieveling van het publiek. Het is in dergelijke gevallen gebruikelijk om discretie te betrachten over de schuldvraag en het onderzoek naar de oorzaak was nog niet begonnen. Ten slotte wijzen Indonesische piloten, die liever anoniem blijven, op frequente technische problemen met vliegtuigen van dit type. Zij vermoeden dat Fierda is misleid door ontregelde instrumenten.

Een en ander was voor de zakenman Wilson Panggabean, de vader van de piloot, aanleiding om Habibie wegens “ongefundeerde aantijgingen” voor de rechter te dagen. Habibies haastige poging om 's lands nationale vliegtuigindustrie, zijn troetelproject, van verdenking vrij te pleiten, schaadde in de ogen van veel Indonesiërs de goede naam van een betreurde dode. Habibie lijkt te beseffen dat deze affaire zijn politieke ambities kan frustreren - hij maakt er geen geheim van dat hij volgend jaar vice-president wil worden - en heeft zich inmiddels voorzien van een team van rechtskundigen.

    • Dirk Vlasblom