Dunkel moet handelsoverleg openbreken

GENEVE/BRUSSEL, 10 NOV. De delegatieleiders van de belangrijkste bij de GATT aangesloten landen hebben tijdens een inderhaast bijeengeroepen GATT-bijeenkomst in Genève directeur-generaal Arthur Dunkel vandaag een mandaat gegeven om in te grijpen in het handelsconflict tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten. Dunkel wil een dreigende handelsoorlog tussen de twee voorkomen om zo de zes jaar oude Uruguay-ronde in het kader van de GATT te redden.

“De boodschap aan Dunkel is: ga je gang en doe alles wat je kan om de Uruguay-ronde te redden”, aldus een diplomaat gisteren in Genève.

Inzet van het conflict is de gesubsidieerde produktie van oliehoudende zaden in de EG. Dit strijdpunt staat een afsluiting van de Uruguay-ronde in de weg. Vorige week dinsdag mislukten besprekingen tussen de EG en de VS over dit onderwerp. Daarop kondigden de VS aan op 5 december strafheffingen van 200 procent in te stellen op 300 miljoen dollar aan importprodukten vanuit Europa.

Volgens diplomaten zal de GATT-vergadering vandaag akkoord gaan met een korte verklaring van Dunkel en openlijke kritiek aan het adres van de EG en de VS vermijden. “We willen geen confrontatie, maar laten weten dat de handelsronde niet mag mislukken op een handvol oliezaden”, zei een diplomaat.

De EG-ministers van buitenlandse zaken zijn gisteren in Brussel overeengekomen geen handelssancties te nemen tegen de VS, maar hebben aangedrongen op voortzetting van de onderhandelingen in het oliezadenconflict.

In een duidelijke afwijzing van de Franse eis om sancties zeggen de EG-ministers van handel en buitenlandse zaken dat EG-sancties kunnen leiden tot een "spiraal van vergelding'. De EG laat het bij de constatering “zwaar teleurgesteld” te zijn in het VS-optreden. De Europese Commissie wordt opgedragen “zo snel mogelijk” een oplossing te zoeken.

De VS willen dat de EG de oliezadenproduktie gegarandeerd beperkt tot 9 miljoen ton per jaar, terwijl de EG niet verder dan 10 miljoen ton wil gaan. In kringen van de Commissie wordt er sterk aan getwijfeld of de EG nog concessies kan doen zonder in strijd te komen met het moeizame interne akkoord over landbouwhervorming dat al offers van de boeren vraagt om de produktie te beperken. De Franse minister Dumas van buitenlandse zaken zei gisteren dan ook aan de Commissie een rapport te hebben gevraagd waarin de produktienormen uit de landbouwhervorming en de eventuele oplossingen in het oliezadenconflict met elkaar worden vergeleken. “Wij willen een akkoord niet blokkeren, maar we stellen wel voorwaarden”, aldus Dumas.

Binnen de EG is Frankrijk de belangrijkste tegenstander van een oplossing van het al twee jaar slepende oliezadenconflict. Het overleg mislukte vorige week dinsdag, naar verluidt onder Franse druk uitgeoefend via Commissievoorzitter Delors. De Franse bewindslieden drongen gisteren in Brussel aan op het vaststellen van een lijst met Amerikaanse produkten, als antwoord op de aankondiging van de VS per 5 december importheffingen van 200 procent te heffen op een aantal Franse landbouwprodukten. Met uitzondering van Spanje wilde geen van de lidstaten daaraan meewerken. Staatssecretaris Van Rooy (handel) zei dat de EG-Raad pas met sancties zal komen als er “de komende weken” geen doorbraak in de onderhandelingen komt. Zij meent dat er nog maar van “geringe verschillen” sprake is. Er is volgens Van Rooy nog voldoende ruimte voor de EG om te kunnen onderhandelen. Een eventuele mislukking van de onderhandelingen, en daarmee van de Uruguay-ronde acht zij “catastrofaal voor de wereldeconomie”.

De Raad deed geen enkele uitspraak over de bestuurscrisis in de Commissie, na het vrijwillig ontslag van landbouwcommissaris McSharry als onderhandelaar met de VS. Volgens Van Rooy is dat “een probleem van de Commissie, dat voor hun verantwoordelijkheid komt”. Naar verwachting zal de Commissie woensdag een beslissing nemen over een eventuele nieuwe verdeling van de taken bij de onderhandelingen met de VS.