Friese gasbus zo schoon als theewater

LEEUWARDEN, 9 NOV. Vol trots steekt technicus E.F. Mattner van Mercedes zijn hand in de verchroomde uitlaatpijp van de autobus. De witte manchetten van zijn overhemd blijven schoon. Behalve wat waterdruppeltjes op zijn hand is er niets te zien. “De pijp is door de luchtvervuiling smeriger van buiten dan van binnen. De bus rookt zoals uw fluitketel als u 's morgens thee zet”, zegt hij.

Het Friese energiebedrijf Frigem Noord-west, de vervoermaatschappij FRAM en Mercedes-Benz Nederland namen vorige week de eerste aardgasbus officieel in gebruik. De bus is de eerste met een speciaal voor de calorische waarde van het Nederlandse aardgas geschikte aardgasmotor. Aardgasbussen die elders in Nederland rijden zijn uitgerust met omgebouwde dieselmotoren.

Mattner, die een kleine drie maanden nodig had om de bus aan de Nederlandse gebruiksomstandigheden en het Nederlandse aardgas aan te passen, noem het voertuig de schoonste, zuinigste, lichtste, en stilste aardgasbus van dit moment.

De bus, uitgevoerd in de kleuren wit (voor schoon) en lichtgroen met gele vlinders en bloemen, wordt eind deze week vanuit Leeuwarden op diverse trajecten ingezet. De emissie van uitlaatgassen bedraagt minder dan 50 procent van de zogeheten Euro2 norm voor dieselmotoren, die in 1996 strengere beperkingen oplegt aan de uitstoot van koolmonoxyde, stikstofoxyde en onverbrande koolwaterstoffen.

De bus heeft volgens technicus Mattner een actieradius van 450 kilometer in de stad en 550 kilometer daarbuiten. Het brandstofverbruik zelf is zo'n tien procent minder dan van een gewone dieselbus, die gemiddeld een liter diesel nodig heeft voor 3,2 kilometer. De FRAM betaalde voor de aardgasbus, voorzien van oxydatie-drieweg-katalysator, niet meer dan voor een normale bus: 380.000 gulden. Wie de bus ziet rijden, neemt geen uitstoot waar. Alleen bij de start komen wat wolkjes grijze condens uit de uitlaat.

Passagiers in de aardgasbus reizen volgens FRAM-directeur ir. G.J. van Zoelen comfortabeler dan in een conventionele bus, omdat de motor aanmerkelijk stiller is.

Mattner verklaart dat de bus voldoet aan de veiligheidsvoorschriften van de Rijksdienst voor het Wegverkeer. “Op elk van de negen ketels zit een ventiel. Als een gasleiding mocht breken gaat het kraantje automatisch dicht. Een magneetventiel gaat automatisch dicht als de bus bij het starten niet binnen tien seconden aanslaat. En als bij een aanrijding de motor blijft draaien, sluit dit ventiel ook automatisch de tank af.”

Volgens A. Jacobi, manager techniek van de FRAM, zijn de negen brandstoftanks in de bus - uitgevoerd in met kunststofvezel versterkt staal - even veilig als de traditionele brandstoftank. “Zelfs bij branden zijn deze tanks onverwoestbaar”.

Twee jaar geleden besloot de Friese autobusmaatschappij tot de aanschaf van 54 Mercedesbussen, waarop de leverancier zich bereid toonde een aardgasbus te ontwikkelen naar wensen van het Friese vervoerbedrijf. Samen met technici van de FRAM werd gesleuteld aan de ontwikkeling van het motorisch gedeelte. Een nadeel van de het rijden op aardgas is de tijd die gemoeid is met het tanken. Vijftien minuten duurt het eer het gas in de negen tanks is gecomprimeerd. Overdag hoeft de bus echter niet te worden bijgetankt.

    • Karin de Mik