Kuyken mist warmte door luide voordracht

Concert: David Kuyken, piano. Programma: A. Schönberg: Sechs kleine Klavierstücke op. 19. L. v. Beethoven: Sechs Bagatellen op. 126; sonates op. 101 en 110. D. Sjostakowitsj: Preludes en fuga's op. 87 nr 15 en 24. Gehoord: 5/11, Concertgebouw, A'dam. Radio-uitzending: 6/1.

Voor zijn eerste pianorecital in de Kleine Zaal van het Concertgebouw zocht David Kuyken (32) naar een programma waarmee hij geïdentificeerd wilde worden. De samenstelling van zijn muzikale zelfportret was niet mis: louter berichten uit het hooggebergte van de muziek, waarbij zorgvuldig een kombinatie werd gemaakt van klassiek en modern.

Dat dit uitzonderlijke statement de luisteraar toch niet echt bereikte lag zeker niet aan een gebrek aan gedrevenheid of pianistische vaardigheden. Technisch was de pianist ruimschoots opgewassen tegen zijn zware taak, en het was bovendien duidelijk dat hij brandde van verlangen om een muzikale getuigenis af te leggen. Hij deed dat voornamelijk met luide stem: ieder crescendo werd aangegrepen om te komen tot forte of fortissimo. Hiermee ondermijnde hij echter zijn doel, want hoe luider hij speelde, hoe minder hij wist te overtuigen.

“Aan het begin van Schönbergs Sechs kleine Klavierstücke staan drie p's voorgeschreven, waardoor je het publiek direct tot luisteren dwingt”, stelt Kuyken vast in het programmablad.

De zeldzame luidruchtigheid van het publiek tijdens Schönberg was mijns inziens direct evenredig aan de luide voordracht van deze introverte miniaturen waarin de voorgeschreven dynamiek nauwelijks boven piano uitkomt. Ook het monument dat Kuyken wilde oprichten voor de late Beethoven dreigde te kapseizen door de decibels in de forte passages. Hierdoor werd de balans van het bouwwerk al in het fundament aangetast, temeer aangezien zijn forte nogal onbarmhartig klinkt. Zelfs het koudvuur van Sjostakowitsj's vijftiende fuga uit op. 87 was fysiek pijnlijk zonder dat men werd geraakt. Kuykens ambitie is groot maar juist daardoor mist zijn spel een verwarmende uitwerking.