'De bank wilde niet eens dat we betaalden!'

Een echtpaar vutters uit Enschede worstelde met hun financiële toekomst, omdat meneer niet om geldzaken geeft en mevrouw alle verzekeraars wantrouwt. Daar kom je niet verder mee. Dus belde zij moe van alle getob haar ABN Amro-man en vroeg om advies tegen betaling. Daar wilde men niets van horen, want in ruil voor de analyse levert de bank (wellicht) diensten en dat moet de kosten van een financial planner en andere inspanningen dekken. Hoe verloopt zo'n onderzoek en kan iedereen, ongeacht vermogen, dat laten doen?

In dit geval peilde de vrouwelijke planner eerst telefonisch wat er speelde en hoeveel vermogen de Enschedese zelf bezat. Iets meer dan een ton (haar echtgenoot bezit iets meer dan het dubbele) was niet te weinig om een afspraak te maken met het paar. Daarbij moesten zij meebrengen: de IB-aangiften, een overzicht van de inkomsten en de polissen van hun lopende verzekeringen. De bank had zelf alle gegevens over de beleggingen en andere rekeningen.

Tijdens het eerste gesprek stelde de planner vragen over onder meer de testamenten en huwelijksvoorwaarden. Daarna belde men af en toe voor aanvullende informatie. Na drie gesprekken van een uur was het advies klaar. Achteraf zegt mevrouw: 'Zelfs mijn man kreeg belangstelling, vooral omdat hij toen pas de verbanden tussen inkomsten, belastingen, verzekeringen, pensioen, huwelijksvoorwaarden en testamenten ontdekte.'

Men kreeg de raad, kort samengevat, spaargeld over te hevelen naar het obligatiegroeifonds, wat koerswinst maar geen rente oplevert, en een op 65-jarige leeftijd (van de man) ingaande lijfrente van tien jaar af te sluiten als inkomen voor de oudedag- en nabestaanden.

De premie voor die verzekering, ondergebracht bij de Amev, van circa 10 duizend gulden per jaar, is een fiscale aftrekpost en dat is aantrekkelijk omdat beiden lijden onder het 50% tarief. De bank fungeert hier als verzekeringstussenpersoon, hetgeen inhoudt dat geen verzekering van een direct writer (die werkt zonder tussenpersonen) wordt geadviseerd. Als extra vorm van klantenbinding zal de ABN Amro ieder jaar de situatie opnieuw beoordelen, mits het paar zelf contact opneemt.

Is mevrouw tevreden over haar ervaring met een persoonlijke financiële planner? Ja en nee, antwoordt zij op die vraag. Ja, omdat zij vindt dat de planner alles grondig heeft onderzocht, rekening houdt met wensen, risico's bekijkt en met een gedegen voorstel kwam. Nee, omdat zij vriendelijk in de richting van die offerte werd gepraat. Dat wakkerde haar ingebouwde, zegt ze zelf, wantrouwen aan: 'Is dat de beste polis?' Ze is zelfs even naar Apeldoorn gereisd om dat na te vragen bij de direct writer Centraal Beheer. Per saldo is zij positief en verlost van de zorgen.

Of iedereen zo aan een oplossing kan komen, is niet duidelijk. Je moet zelf initiatief nemen, aankloppen bij de bank en niet vergeten dat een financieel plan iets heel anders is en ook meer zekerheid biedt dan een beleggingsadvies, waar veel mensen zo over mopperen. Daar komt wèl bij dat planners van een bank niet onafhankelijk zijn: hun oplossing voor de klant trekt altijd in de richting van diensten en producten die de bank en een eventueel gelieerde verzekeraar te bieden heeft. Desondanks kan er een heel goed plan uit de bus komen en je hebt zelf in de hand hoe de aanbeveling in de praktijk wordt uitgewerkt. Bovendien kan je bij een heel andere instantie een second opinion vragen.

De gepensioneerde bankman drs G.A. Surie uit Amsterdam wijst op het volgende probleem: 'Wie zal in de toekomst de financiële en fiscale zaken behartigen van nauwelijks of matig vermogende oudere particulieren, die niet (meer) in staat zijn deze naar behoren zelf te doen, als de banken zich meer en meer gaan concentreren op het vermogensbeheer van kapitaalkrachtige managers en particulieren.' Deze diensten zijn voor de banken en accountants/belastingconsulenten niet meer rendabel, tenzij men kosten in rekening brengt die niet in verhouding staan tot de inkomsten van de genoemde groep ouderen.

In de praktijk van Surie als financieel-economisch adviseur beleggingsvoorlichting, vermogensbeheer en boedelafwikkeling, blijkt grote behoefte aan (vermogens)beheerders die naast effecten en geldbeheer ook de fiscale zijde voor minder vermogenden willen en kunnen verzorgen. “Zonder twijfel komen hiervoor vutters en gepensioneerde bankmanagers in aanmerking”, vindt de Amsterdammer. “Zo blijven zij bovendien actief (Surie is 78 jaar!) en in de roulatie. Uit eigen ervaring weet ik dat dit heel bevredigend werkt.”