Voor Fischer lonkt nu Kasparov

AMSTERDAM, 6 NOV. Na meer dan twee maanden spelen heeft Bobby Fischer de schaakmatch tegen Boris Spasski gewonnen. Hij won gisteren in Belgrado de dertigste partij, waardoor de eindstand 10-5 voor Fischer werd. Een aardige partij van de kant van Fischer. Tegen Spasski's Sämisch-variant van het koningsindisch speelde hij een gloednieuw, enigszins vreemd ogend, maar weldoordacht systeem, waardoor Spasski geprovoceerd werd om doldriest ten aanval te trekken.

“Spasski heeft die variant misschien te vaak gespeeld, ik kreeg te veel tijd om iets nieuws voor te bereiden”, zei Fischer na afloop. Er kwam niets terecht van Spasski's aanval. Hij offerde, niet geheel van harte, een paard, daarna een kwaliteit, maar ernstige dreigingen kon hij niet scheppen en toen de kruitdamp was opgetrokken had Fischer een toren meer en was de aanval van Spasski verdwenen. Fischer werd toegejuicht, kreeg een lauwerkrans als "wereldkampioen' en noemde de Joegoslavische schaakliefhebbers in een kort dankwoord een fantastisch publiek.

Wat nu? Fischer krijgt 3,35 miljoen dollar, Spasski 1,65 miljoen. “Als ze het krijgen”, zei Kasparov, de echte wereldkampioen, meesmuilend tegen Der Spiegel, maar Kasparov is jaloers. Spasski kan er rustig van gaan genieten in Frankrijk, maar Fischer is door de Amerikaanse regering aangezegd dat zijn geld hem zal worden afgepakt als hij het meeneemt naar de Verenigde Staten, en dat hij een gevangenisstraf kan verwachten wegens het doorbreken van de economische boycot van Servië/Montenegro. Er wordt gezegd dat hij nog een tijdje in Joegoslavië zal blijven. Zal hij zich daar voorbereiden op nieuwe schaakavonturen? Er is sprake van een match met Judit Polgar. Als die match doorgaat, zal Fischer hem zeker winnen, maar een echte test is dat nog niet.

Tijdens de afgelopen match is er harde kritiek geweest op de kwaliteit van de partijen. Die kritiek was niet zonder grond, maar mijns inziens toch overdreven. Je kan waarschijnlijk zeggen dat Fischer gespeeld heeft als iemand die bij de eerste dertig van de wereld hoort. Met oefening en studie zou hij weer bij de top komen. In de verte lokt Kasparov. Fischer noch Kasparov wil degene zijn die een onderlinge match afwijst, omdat dat als angst en zwakte zou kunnen worden uitgelegd, maar je krijgt niet de indruk dat ze er al erg warm voor lopen. “Misschien in 1994, als Fischer dan tenminste iets behoorlijks gepresteerd heeft”, bromt Kasparov. “Alleen als ik alle voorwaarden kan bepalen, want ik ben de wereldkampioen”, nukt Fischer.

Verstandige waarnemers trekken de conclusie dat die match nooit tot stand zal komen, zoals ze nog maar een paar maanden geleden op goede gronden geconcludeerd hadden dat Fischer na zijn twintigjarige afwezigheid uit de schaakwereld nooit meer een partij zou spelen.

Wit Spasski - zwart Fischer, 30ste partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 0-0 6. Lc1-e3 Pb8-c6 7. Pg1-e2 a7-a6 8. h2-h4 h7-h5 9. Pe2-c1 Tot zover is alles al een paar keer eerder in deze match voorgekomen. Wat Fischer nu doet is nog nooit vertoond. 9...Pf6-d7 10. Pc1-b3 a6-a5 “Ik wil niet zeggen dat het zo fantastisch is, wat ik deed, maar toch niet ongevaarlijk voor wit”, zei Fischer na afloop. 11. a2-a4 Een positionele concessie. Hij verhindert a5-a4-a3, maar moet daarvoor veld b4 verzwakken. 11...Pc6-b4 12. Lf1-e2 b7-b6 13. g2-g4 Op buigen en barsten gespeeld. Als wit het rustig zou doen, zou zwart tevreden kunnen zijn met het resultaat van zijn onorthodoxe opzet. 13...h5xg4 14. f3xg4 c7-c5 15. h4-h5 c5xd4 16. Pb3xd4 Pd7-c5 17. Pc3-d5 Lc8-b7

Positioneel staat wit niet goed, vooral door de zwakte van e4. Hij moet het van de aanval hebben. Het offer waarmee hij zijn aanval kracht wil geven leidt echter tot niets, en Spasski zei na afloop dat hij er tijdens de partij ook al niet veel vertrouwen in had. 18. Pd4-f5 g6xf5 19. g4xf5 Lb7xd5 20. e4xd5 20. Tg1 Lxe4 is ook niet voldoende. 20... Lg7xb2 21. Ke1-f1 Geen teken van welstand, deze vreemde zet. Hij wil Ld4 kunnen spelen zonder door Pd3+ gestoord te worden. 21...Dd8-d7 22. Dd1-b1 Lb2xa1 23. Th1-g1+ Kg8-h8 24. Db1xa1+ f7-f6 25. Da1-b1 Tf8-g8 26. Tg1-g6 Tg8xg6 27. h5xg6 Kh8-g7 Wit gaf op. De aanval is slechts een strovuurtje geweest, dat snel is gedoofd.

ZIE DIAGRAM