Handelsoorlog met VS splijt Europese Commissie; VS verhogen tarieven voor import uit EG

De handelsbetrekkingen tussen de VS en Europa zijn gisteren onder grote spanning gekomen door strafmaatregelen die Amerika de EG in het vooruitzicht heeft gesteld. Dat gebeurde na de mislukte onderhandelingen over landbouwsubsidies. Binnen de Europese Commissie heeft het handelsoverleg tot diepe verdeeldheid geleid. Vanmiddag heeft GATT-voorzitter Dunkel een spoedvergadering, aanstaande dinsdag, belegd over de crisis in het handelsoverleg.

WASHINGTON/BRUSSEL, 6 NOV. De Amerikaanse regering heeft gisteren een begin gemaakt met een handelsoorlog met de Europese Gemeenschap door importtarieven van 200 procent te leggen op witte wijn, plantaardige olie en graangluten uit de EG. Het gaat om importen ter waarde van 300 miljoen dollar. De sancties gaan na 30 dagen in.

EG-commissaris Andriessen heeft de maatregelen, gistermiddag aangekondigd door Amerika's speciale handelsgezant Carla Hills, na een spoedberaad in Brussel gisteravond "illegaal' genoemd. Hij meent dat verdere onderhandelingen - die volgens hem beide partijen wensen - erdoor zullen worden bemoeilijkt. De EG heeft nog geen tegenmaatregelen genomen, maar ambtenaren van de Commissie werkten gisteravond al wel aan een lijst met Amerikaanse produkten.

Andriessen zei “zeer teleurgesteld” te zijn en te vrezen dat de sancties de “gehele wereldhandel in gevaar brengen”.

Aanleiding tot de sancties zijn de EG-subsidies aan producenten van oliehoudende zaden. Amerikaanse producenten lopen door de EG-subsidies 1 miljard dollar per jaar aan afzet mis. De EG is al twee maal door de GATT veroordeeld voor haar subsidiepraktijken. Het conflict staat een nieuwe mondiale ronde voor verlaging van importtarieven en subsidies in het kader van de GATT in de weg. In het weekeinde liep overleg tussen EG-landbouwcommissaris MacSharry en de Amerikaanse minister van landbouw Madigan in Chicago stuk.

De sancties zijn speciaal gericht tegen Frankrijk dat zich onwillig opstelt in de landbouwkwestie. “Er moet een correctie komen in het handelsbeeld”, zei Hills gisteren. Volgens haar is er nog een mogelijkheid om voor de datum van ingang (5 december) tot een vergelijk te komen.

De Franse premier Bérégovoy zei dat de Franse regering de EG-raad van ministers zal vragen zeer krachtig te reageren op de “illegale Amerikaanse maatregelen”.

Pag 13: Nederlandse export wordt nauwelijks getroffen

De Franse minister van landbouw Soisson zei te hopen op tegenmaatregelen van de EG als Washington zijn intenties uitvoert. Minister van industrie Strauss-Kahn wees een Amerikaans “dictaat” af. Jacques Chirac, leider van de grootste oppositiepartij, zei dat Europa moet terugslaan. De Franse landbouworganisaties bepleiten een "oog om oog, tand om tand'-beleid van de EG als Amerika de aangekondigde heffingen oplegt.

Staatssecretaris Van Rooy liet vanmorgen weten dat Nederlandse export vrijwel niet zal worden getroffen door de Amerikaanse importmaatregelen. Alleen de export van tarwegluten ter waarde van 10 à 12 miljoen gulden per jaar is in het geding, aldus Van Rooy.

De toekomstige president Clinton wil zich niet bemoeien met de handelsmaatregelen. “We hebben één president”, zei hij vanuit Little Rock. “Hij moet die beslissingen nemen. Ik wil niet in de weg staan.” Voorlopig heeft Bush de handen vrij tot het sluiten van een akkoord. De Amerikaanse regering kan de sancties nog uitbreiden naar produkten als parfum, papier, drinkglazen en stalen pijpen. De Amerikaanse import daarvan heeft een waarde van 1,7 miljard dollar.

De Amerikaanse regering had eerder deze week sancties gevraagd bij de Gatt-raad in Genève. Voor dergelijke sancties is unanimiteit vereist en de EG-landen hebben het geblokkeerd. Amerika besloot daarop het recht in eigen hand te nemen. De VS hebben groot belang bij handel met de EG omdat het een jaarlijks overschot van 19 miljard dollar heeft op de handelsbalans. Vijf jaar geleden heeft de EG concessies aan de VS voor oliehoudende zaden teruggetrokken. Sindsdien hebben de Amerikanen met de EG onderhandeld.