EG kan GOS niet dwingen tot sluiten van kerncentrales

BRUSSEL, 6 NOV. De Europese Gemeenschap heeft geen machtsmiddelen om het Gemenebest van Onafhankelijke Staten te bewegen zijn gevaarlijke kerncentrales op korte termijn te sluiten. Hooguit kan de Europese Commissie dreigen de financiële hulp van het Westen voor de nucleaire veiligheid in het GOS in te houden.

Dit zei vice-voorzitter mr. F. Andriessen van de Europese Commissie gisteren tegenover deze krant. Hij ziet er voorlopig meer in de GOS-landen publiekelijk te waarschuwen voor de abominabele conditie van de gevaarlijkste kerncentrales. Andriessen coördineert namens de EG en de G-7 (de zeven rijkste industrielanden) de hulp aan het GOS. De commissaris verdedigde gisteren in de Energiecommissie van het Europees Parlement zijn voorstel voor de oprichting van een Internationaal centrum voor wetenschap en technologie in Moskou. Dat centrum moet de atoomdeskundigen die in het GOS overtollig zijn geworden doordat de produktie van kernwapens sterk is verminderd, aan werk helpen om te voorkomen dat ze in dienst worden genomen door landen die kernwapens willen produceren. Ze kunnen in diverse GOS-republieken worden ingeschakeld voor betere beveiliging van kernenergiecentrales. De Energiecommissie ging gisteren akkoord met de oprichting van het centrum, door goedkeuring van een verslag van de Nederlandse Europarlementariër J. Larive (VVD).

Larive herinnerde Andriessen aan de verklaring die de G-7 in juli in München aflegde over de noodhulp voor de Russische kerncentrales: “Prioriteit moet worden gegeven aan het sluiten en ontmantelen van de gevaarlijkste reactoren”. Een inspectie door het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) in Wenen, eind 1991, wees uit dat 16 reactoren absoluut onveilig zijn en zo snel mogelijk dicht moeten.

Andriessen laat nu een gedetaileerd onderzoek instellen om na te gaan waar en hoe het snelst actie kan worden ondernomen. In een tweede fase is 10 miljoen ecu beschikbaar voor hetzij verbeteringen, hetzij sluiting van centrales. “Dat kunnen we als Europese Commissie niet zelf besluiten, daarvoor hebben we de medewerking van de autoriteiten daar nodig”, aldus de Commissaris. Voor de uiteindelijke investeringen in verbetering van de nucleaire veiligheid heeft de Commissie 1 miljard ecu beschikbaar, maar daarmee kan volgens Andriessen slechts een begin worden gemaakt. Het probleem kan pas goed worden aangepakt “wanneer er op zeer grote schaal privé-kapitaal beschikbaar komt”, zei hij.