THE NEW YORK TIMES

Het Amerikaanse publiek heeft zich dinsdag vóór alles met grote kracht uitgesproken voor verandering.

Ja, de kiezers hebben zowel het positieve programma van de gekozen president Bill Clinton onderschreven als de waardige manier waarop hij brutale negatieve aanvallen tegemoet is getreden. Ja, de kiezers hebben de Democraten - die al zo lang buiten de macht staan - veel plezier gedaan en voor opluchting gezorgd bij miljoenen mensen die bezorgd waren dat de Republikeinen de benoemingen voor het Hooggerechtshof de komende jaren zouden dicteren. Maar het publiek heeft meer uitgesproken dan dat: De uitslag was een meedogenloze afwijzing van Bush' presidentschap. (...) Het verrassende aantal stemmen voor Ross Perot demonstreerde een verlangen naar verandering dat Clintons appèl overtrof. Eén op de zes kiezers stemde op de kandidaat (I'm Ross and you're the boss) die tot geen enkele partij behoort. Uit de peilingen is gebleken dat veel kiezers hebben gestemd op de kandidaat die ze het minst slecht vonden. Alle drie de kandidaten, inclusief Clinton, kregen opmerkelijk hoge negatieve waarderingen. Ten slotte hebben de kiezers een indrukwekkende boodschap doen uitgaan door de massale opkomst: de geest die voer door al die kerkzaaltjes en schoolaula's gedurende de verkiezingscampagne was een uiting van publiek ongeduld, zelfs woede over de economie en over de regering.

Waar dit alles toe heeft geleid, is een overwinning van monumentale maar vage afmetingen. Het komt er nu op aan hoe snel de gekozen president zijn mandaat kan aanwenden voor daden. Als hij het lot van Jimmy Carter, de laatste Democraat die een mislukte Republikeinse regering opvolgde, wil ontlopen, moet hij met een korte lijst van duidelijke doelstellingen komen en hard werken om deze snel te realiseren, voordat het politieke beton opdroogt.

Bush is op een vernietigende manier afgewezen. Tweemaal zoveel vrouwen als mannen stemden tegen hem. Twee van de vijf mensen die voor Bush stemden in 1988 lieten de president nu vallen. (...)

De verkiezingsuitslag heeft laten zien dat Clinton veel steun heeft gekregen voor zijn ideeën over de binnenlandse politiek. Onder mensen die zich bekommeren om gezondheidszorg, onderwijs en milieu bijvoorbeeld, scoorde hij zeer hoog.

Nu hij deze steun heeft verworven, is het de vraag voor Clinton of hij haar kan behouden. Scheepsladingen deelbelangen, uitgerust met rijke politieke actiecomité's, liggen op de loer. (...)

Gedurende zijn campagne van dertien maanden heeft Clinton opgeroepen tot raciale tolerantie, sociale rechtvaardigheid en nationale eenheid. Naast een solide economisch beleid, zouden dit wel eens de belangrijkste doelstellingen kunnen zijn.