Sublieme Romario helpt PSV aan miljoenenbuit in Europees voetbal; Weer volop krediet voor geniale kunstenaar

EINDHOVEN, 5 NOV. Op het juiste moment betaalde Romario zijn werkgever met klinkende munt terug voor het vele ongerief. Al het geduld, geld en tijd dat PSV de afgelopen jaren in hem investeerde, werd gisteravond tegen AEK Athene eindelijk beloond. De drie treffers waarmee Romario het Griekse verzet sloopte waren per stuk goed voor bijna twee miljoen gulden. In de Champions League van het Europa Cup I-toernooi, waarvoor PSV zich plaatste, is immers minimaal vijf miljoen gulden (en maximaal 11,5 miljoen) te verdienen. Het Braziliaanse enfant terrible kan weer even op zijn lauweren rusten. Zijn tegenstanders heeft hij voor enige tijd de mond gesnoerd.

Romario vierde zijn feestje zoals zo vaak alleen. In de kleedkamer werd hij niet omringd door ploeggenoten, maar door journalisten en fotografen die hem volgden tot onder de douche. De man van de wedstrijd was even daarvoor met een rotgang het veld afgerend, bedacht zich waarschijnlijk dat hij dat niet kon maken en keerde vervolgens een ogenblik terug voor een toegift aan het publiek. “Ik wilde alleen wat te drinken halen”, verontschuldigde hij zich met een smoesje. Ofschoon hij nauwelijks een voet op eigen helft had gezet, liet hij weten kapot te zijn. Er parelde geen druppeltje zweet van zijn voorhoofd, noch van zijn behaarde borst, maar zijn ogen waren inderdaad rood omrand. “Het zal wel laat worden vannacht”, verklaarde de held in zijn beste Nederlands. “Ik ga dit thuis vieren met mijn vrouw en vrienden. Ik wil nog eens nagenieten bij de videobeelden. Na de wedstrijd tegen Steaua in 1989 heb ik niet meer zulke belangrijke doelpunten gemaakt. Het blijkt nu wel dat ik altijd moet spelen om in vorm te komen.”

Dat laatste was ongetwijfeld een sneer naar trainer Hans Westerhof, die hem aanvankelijk passeerde voor het duel in Athene. Gezegd moet worden dat de oefenmeester gaat de confrontatie met Romario niet uit de weg gaat. Zelfs toen de buit eigenlijk al binnen was, de Braziliaan twee keer genadeloos had toegeslagen, balde Westerhof vanaf de zijkant zijn vuist richting het wonderkind. Want Romario liet even een tegenstander lopen. Libero Stelios Manolas van AEK ging op dat moment niet achter, maar voor zijn verdediging spelen en zorgde voor extra druk op het middenveld. “Ik vond de houding van Romario ten opzichte van Arthur Numan en Edward Linskens, die zoveel pijn leden, niet passen”, legde Westerhof uit. “Maar ik heb het misschien verkeerd gezien. Ik besef ook dat hij anders niet de kracht heeft om die doelpunten te maken.”

Het verhaal van Romario is dat hij op de training niet dat stapje extra zet om een conditie te kweken die wel bij het moderne voetbal past. Zijn startsnelheid en balbehandeling maakten gisteravond echter veel, zo niet alles goed. Het hele systeem was ook op hem afgestemd. Maar in wedstrijden waarin PSV meer wordt teruggedrongen wordt hij door zijn ploeggenoten vaak vervloekt. “Dan is zijn manier van spelen heel moeilijk te verwerken”, zegt Edward Linskens, een van de zwoegers op het middenveld, die Romario twee keer perfect in de diepte aanspeelde waaruit de Braziliaan even zoveel keer scoorde. “Vanavond hebben we een situatie gecreëerd, waarin Romario altijd maar één tegenstander tegenover zich had. Dan is hij niet te houden. Dan weet je dat-ie een keer scoort. Maar hij zou eens moeten beseffen dat wat hij aan ons geeft, wij hem ook weer teruggeven.”

Een beetje cryptische taal van een voetballer die zich niet vrij mag uiten over een collega. Maar het komt erop neer dat extra inspanningen van Romario in verdedigend opzicht altijd worden beloond door zijn ploeggenoten. In die zin liet doelman Hans van Breukelen zich ook uit. “Romario weet niet hoe gelukkig hij sommige mensen kan maken. Wij willen ons allemaal extra voor hem inzetten. Soms worden we er gek van als hij het weer eens laat afweten. Dan kan ik hem wel aan zijn haar trekken. Romario zou meer van zichzelf moeten houden. Dan gaat hij zijn positieve kanten beter waarderen. Voor deze wedstrijd heb ik eraan getwijfeld of we wel tot de subtop van Europa behoren. Maar nu denk ik dat we met "die kleine' nog wel eens voor een aangename verrassing in de Champions League kunnen zorgen.”

Een man die meer dan wie ook had genoten van Romario was manager Kees Ploegsma. Hij heeft de voetbaljongleur altijd de hand boven het hoofd gehouden. Als er conflicten waren vroeg Ploegsma om begrip voor een kunstenaar, die even geniaal als grillig kan zijn. Op het moment surprême brengt hij ons goud, heeft Ploegsma altijd in zijn achterhoofd gehouden. Stijf van de zenuwen en zittend op een kist langs de lijn, zag de manager gisteravond zijn opvatting bevestigd. Ploegsma heeft de afgelopen maanden ook een mentaliteitsverandering bij Romario bespeurd. Nadat hij in Athene was gepasseerd maakte hij geen amok, zoals bijvoorbeeld eerder dit seizoen tijdens een toernooi in het Spaanse Cadiz.

Onberoerd liet het hem niet. Bij de warming-up bleef hij in de kleedkamer en tijdens de terugreis uit Griekenland zat hij uren lang stuurs door een vliegtuigraampje te staren. Ploegsma: “Romario weet nu dat hij geen vedette kan zijn ten koste van alles. Misschien komt het wel door het gesprek dat hij in Cadiz met Westerhof heeft gehad. Het is hem toen duidelijk geworden dat het zo niet langer kon doorgaan. Dat je niet altijd kunt doen wat je zelf wilt. Hij voelt zich nu meer een onderdeel van het elftal. Ik heb altijd achter Romario gestaan. Hij hoeft voor mij niet te scoren tegen MVV. Als hij er maar is op de momenten dat we hem echt nodig hebben. En dat was vanavond.”

PSV kan contractueel nog vier jaar een beroep doen op de diensten van Romario. Na het conflict van Cadiz, toen hij het trainingskamp ontvluchtte, mocht hij echter uitkijken naar een andere club. Daar praat niemand meer over. Ploegsma: “Er heeft zich nog geen kandidaat-koper gemeld voor Romario. Hij heeft inderdaad een paar keer gezegd dat hij weg wil. Maar hij is nu volop bezig met het zoeken naar een huis. Van ons hoeft Romario niet naar een andere club.”