Ierland verwacht verkiezingen na breuk in coalitie

DUBLIN, 5 NOV. De twee ministers van de Ierse Progressieve Democratische Partij zijn gisteren uit het coalitiekabinet van premier Reynolds gestapt. Dit leidt vandaag naar alle waarschijnlijkheid tot de val van de regering en nieuwe verkiezingen op 26 november.

Desmond O'Malley, de leider van de Progressieve Democraten die tevens minister van handel en industrie is, kondigde gisteren aan dat de zes leden van zijn fractie vandaag voor een motie van wantrouwen zullen stemmen die door Labour, een van de twee oppositiepartijen is ingediend.

Met O'Malley traden gisteren ook Bob Molloy, minister van energie, en Mary Harney, staatssecretaris van milieu, uit het kabinet. De coalitie beschikte in het parlement, dat 166 zetels telt, over een meerderheid van één zetel.

De relatie tussen de coalitiepartners verslechterde vorige week snel, nadat premier Reynolds minister O'Malley ervan had beschuldigd “roekeloos, onverantwoordelijk en oneerlijk” te zijn geweest, toen hij voor een rechtbank tegen Reynolds getuigde in een proces over zwendel met Iers rundvlees. De rechtbank stelt een onderzoek in naar fraude die in de jaren tachtig zou zijn begaan door de Ierse rundvleesindustrie. In de jaren 1987 en 1988 was de huidige premier Reynolds minister van handel en industrie.

O'Malley verklaarde al in juni van dit jaar dat Reynolds in die periode grote overheidsgaranties had gegeven aan het bedrijf Goodman International, een van de grootste vleesexporteurs van Ierland die grote contracten had voor levering van rundvlees aan Irak en waarvan de directeur nauwe banden onderhoudt met Fianna Fal, de grootste regeringspartij. Volgens O'Malley zou het daarbij gegaan zijn om een bedrag van zeshonderd miljoen gulden. Dat werd heftig bestreden door premier Reynolds die zijn minister van vals getuigenis beschuldigde.

De Progressieve Democraten eisten dat Reynolds die aantijging zou intrekken, maar dat wilde de premier niet eens in overweging nemen. Reynolds verklaarde afgelopen maandag: “(O'Malley) beschuldigde me ervan de Dail (het parlement) te hebben misleid, hoewel hij alle informatie ter beschikking had, dat ik de Dail niet misleidde.”

Tussen Reynolds, die in februari van dit jaar Charles Haughey als premier en als leider van de partij opvolgde, en de Progressieve Democraten heeft het nooit goed geboterd. Hij omschreef de coalitie van de Fianna Fal (77 zetels) met de Progressieve Democraten, een partij die is gevormd door uitgetreden aanhangers van de Fianna Fal, als “dit tijdelijke regelingetje”. De regering had nog anderhalf jaar te gaan tot de eerstvolgende reguliere verkiezingen.

Het uit elkaar vallen van de coalitie leidt nu tot vervroegde verkiezingen die waarschijnlijk op 26 november zullen worden gehouden. Dat kan betekenen dat het referendum over abortus, dat volgens schema op 3 december zou worden gehouden, naar die datum wordt vervroegd. Het referendum betreft drie amendenmeten op de grondwet, waarin de vrijheid om naar elders te reizen om een abortus te ondergaan en de vrijheid van informatie over abortusmogelijkheden worden vastgelegd alsmede teolating van abortus in Ierland in gevallen waarin het leven van de moeder rechtstreeks wordt bedreigd.

De oppositie, de Fine Gael die momenteel 55 zetels heeft en Labour dat zestien zetels heeft, zullen zich in de verkiezingscampagne vooral richten op de slechte economische situatie waarin Ierland verkeert. Het land kamp met een werkloosheid van zo'n twintig procent.