EG blokkeert sancties van VS tegen Europa

BRUSSEL, 5 NOV. De EG heeft gisteren in Genève de Amerikaanse aanvraag voor strafmaatregelen tegen Europa bij de wereldhandelsconferentie GATT geblokkeerd. De Amerikanen gaven met hun aanvraag uitdrukking aan hun ongenoegen over het mislukken van het landbouwoverleg, dinsdagnacht in Chicago.

Volgens de New York Times zal de Amerikaanse handelsvertegenwoordigster Carla Hills vanmiddag beperkte handelsbelemmeringen ter waarde van ruim 350 miljoen dollar afkondigen, vooral gericht tegen Franse witte wijnen en mogelijk truffels. De krant citeert regeringskringen in Washington. De maatregelen zouden over 30 dagen van kracht worden.

Dinsdagnacht faalde in Chicago op het nippertje een overleg over vermindering door de EG van de gesubsidieerde produktie van oliehoudende zaden. De VS menen dat de Amerikaanse sojaboeren daardoor een schade van ongeveer 1 miljard dollar op de wereldmarkt lijden.

VS-ambassadeur Rufus Yerxa zei gisteren in Genève dat de VS “ongebruikelijk veel geduld” hadden getoond bij de oplossing van het al jaren lopende oliezaden-conflict. EG-ambassadeur Tran van Thinh zei in geval van Amerikaanse sancties “fatale gevolgen” te vrezen voor de Uruguay-ronde over liberalisering van de wereldhandel. Deze verkeert al maanden in een impasse, in afwachting van een oplossing van het landbouwconflict tussen de EG en de VS.

EG-commissaris Andriessen zei dat indien de VS sancties opleggen, de EG “er alles aan zal doen om tegenmaatregelen te nemen”. In Brussel wordt gewerkt aan een lijst Amerikaanse produkten die bij wijze van tegenmaatregel zullen worden belast bij invoer in Europa.

In Brussel werd vanochtend verwacht dat beide partijen echter alle moeite zullen doen om het conflict beperkt te houden tot landbouwprodukten. Dat sancties ook daadwerkelijk zullen worden getroffen, staat allerminst vast. Ambtenaren wezen er gisteren al op dat de Amerikaanse stap bij de GATT aangeeft dat de VS geen behoefte hebben aan escalatie.

Pag.19: "Omzichtig' beleid is mogelijk tactische zet

De GATT kan alleen unaniem beslissen over sancties. Na afwijzing geldt een wachtperiode van 30 dagen, waarna de aanvrager eenzijdig maatregelen kan nemen. Het "slachtoffer' mag pas dan tegenmaatregelen treffen. De VS hadden ook de GATT kunnen passeren en meteen eenzijdig sancties kunnen opleggen, zo werd in Brussel opgemerkt. Dat dat (nog) niet is gebeurd, duidt erop dat de VS de regels voor het oplossen van handelsconflicten willen respecteren. Zo zouden bovendien 30 dagen worden "gekocht' om de onderhandelingen voort te zetten. Dat geeft de Amerikanen de gelegenheid hun beleid af te stemmen met de regering-Clinton.

De oorzaak voor dit relatief omzichtige optreden wordt in diplomatieke kringen in Brussel gezocht in het besef bij beide partijen dat de verschillen van mening de afgelopen maanden sterk zijn gereduceerd. “Om de zaak nu te laten mislukken op de oliezaden zou een schande zijn voor de wereldeconomie, de Derde-wereldlanden en de consument”, zei Commissaris Andriessen gisteren. De wederzijdse dreigementen zouden vooral beschouwd moeten worden als tromgeroffel, terwijl in stilte wordt verder gewerkt aan een slotakkoord.

EG-toponderhandelaar Andriessen weigerde gisteren de Amerikanen de schuld van het mislukte overleg te geven. De EG was hooguit “teleurgesteld”. Andriessen zei goede hoop te hebben op een “positief resultaat” voor het einde van het jaar. Hij hield echter vast aan de mogelijkheid van contra-sancties tegen de VS. Opmerkingen van staatssecretaris Van Rooy (export) om het niet zover te laten komen noemde hij “niet verstandig”.

Onze correspondent in Parijs voegt hier aan toe: De Franse regering is tevreden dat het overleg mislukt is. Minister Soisson (landbouw) zei gisteren dat “dankzij de Franse vasthoudendheid een akkoord is vermeden dat zeer slecht voor onze landbouw en voor onze economie zou zijn geweest.” In Parijs wordt enigszins ongerust afgewacht of de VS hun dreigement van strafheffingen tegen de EG waarmaken. Deze heffingen van 100 tot 200 procent zouden vooral Franse produkten als cognac, champagne, wijn, mineraalwater en kaas treffen, als straf voor de harde opstelling van Frankrijk in het landbouwconflict.