"Van senatoren weet ik niets af, daar doe ik niet aan'; Veel kiezers in New York niet geregistreerd

NEW YORK, 4 NOV. In Public School No. 7 aan de 120ste Straat in Harlem staan vier stemhokjes. De opkomst is groot in New York en er staan rijen. Op sommige plaatsen in de stad is de wachttijd twee uur. In het Harlemse stemlokaal verloopt het stemmen vlot en de mensen kunnen binnen tien minuten weer buiten staan. “Dit is de grootste opkomst sinds Kennedy in 1960”, zegt een supervisor enthousiast.

De kiesgerechtigden, van wie de helft zwart is en de rest Latino, schuifelen voort en moeten eerst hun naam opgeven. Alleen degenen die zich hebben laten registreren mogen hun stem uitbrengen. Wie verhuisd is of drie jaar niet gestemd heeft op stads-, staats- of landelijk niveau moet zich opnieuw laten registreren. Dat kan tot ongeveer drie weken voor de verkiezingen. Veel van de mensen die niet stemmen zijn gewoon vergeten zich op tijd te laten registreren. Het registratieformulier wordt door het kiesdistrict bewaard en de kiezer moet alleen een handtekening zetten. Die moet er hetzelfde uitzien als toen hij zich liet registreren. Legitimatie is niet vereist, dus theoretisch is het mogelijk te frauderen, mits men iemands handtekening kan imiteren. De beambte kijkt verschrikt op als de mogelijkheid wordt geopperd. Dan zegt ze fel: “Ik zie heus wel of het een vervalsing is”.

Stemmen in New York is geen kleinigheid. Het gaat niet alleen om de keus tussen Bush en Clinton, maar ook moet een senator en een afgevaardigde in het Congres worden gekozen. Verder zijn er kandidaten voor de post van rechter in het Hooggerechtshof en de kantonrechtbank. Ook de Senaat en de Algemene Vergadering van de staat New York hielden gisteren verkiezingen. In een hoekje staat ook nog een voorstel voor het verbeteren van de infrastructuur, dat gefinancierd wordt door het uitschrijven van obligaties ter waarde van 800 miljoen. Daar moet de kiezer "ja' of "nee' op zeggen.

De campagne tussen de kandidaten voor de senatorspost is hard geweest. De Democraat Robert Abrams en de zittende Republikein Alfonse d'Amato hebben elkaar zoveel mogelijk proberen zwart te maken. Nadat Abrams in de voorverkiezingen eerst Geraldine Ferraro voor mafioso had uitgemaakt, noemde hij opponent D'Amato een keer fascist. D'Amato heeft de reputatie van een penoze-figuur, maar hij heeft een goede, felle campagne gevoerd. Hij bleef hameren op de vermeende belastingontduiking van Abrams. Diens accountant had namelijk een studeerkamer voor 25 procent afgetrokken, terwijl slechts 15 procent is toegestaan. Uiteindelijk won D'Amato op het nippertje het pleit en handhaafde daarmee zijn zetel.

“Ik ga altijd stemmen”, zegt een dame van middelbare leeftijd. “Ik werk alle kandidaten en vragen af.” Ze weet niet wat de referendumvraag is maar ze zal wel even kijken als ze in het stemhokje staat. Na niet al te lang wachten verdwijnt ze in het hokje.

New York maakt gebruik van mechanische stemmachines. Door het overhalen van een hendel gaat het gordijntje achter je automatisch dicht en mag de kiezer een palletje overhalen. Dat voegt een stem toe op de teller binnenin. De machines, waarvan de staat er 15.000 heeft, zijn al jaren oud en worden dit jaar waarschijnlijk voor de laatste keer gebruikt. Ze wegen per stuk 900 kilo en nu al tobben de overheden ermee wat ze met die bakbeesten moeten doen.

Cordia Kennedy (""geen familie, zet u er dat maar bij”) is kleuterleidster. “Ik ken veel mensen die nooit gaan stemmen. Alles staat toch al vast, denken ze, en ze worden er niet beter van.” Zelf stemt ze altijd.

Twee agenten bewaken het stemlokaal. “Er staan vier stemhokjes dus we zijn met z'n tweeën”, zegt Orlando Rios (31). Gemiddeld twee keer per jaar doet hij een dergelijke dienst. Hij heeft nog nooit problemen gehad.

Omdat de hoofdingang van de school trappen heeft, is er een achteringang voor invaliden. Twee portiers, die zich naar eigen zeggen te pletter vervelen, zitten bij de deur. Reneé Grogan (36) gaat zelf niet stemmen. “Ik wil wel maar ik ben vergeten me te laten registreren. Net in de tijd dat ik verhuisde had ik enkele familiecrises, dus toen ben ik er niet op tijd aan toe gekomen.” Sarah Stuart stemt wel, maar niet in dit district.

Twee Spaans sprekende vrouwen die het stemlokaal verlaten hebben alleen een keuze voor een presidentskandidaat gedaan. De namen Abrams en D'Amato zegt ze niets. “Ik weet niets over senatoren, daar doe ik niet aan.”