Staatssecretaris Kosto van justitie; "Ik wil ook geen razzia's'; Kritiek op Van Thijn in brief was onjuist

DEN HAAG, 4 NOV. De staatssecretaris staat op van zijn stoel en begint te ijsberen. De vraag was of hij ook geraakt wordt door alle kritiek die sinds jaar en dag over hem wordt uitgestort. Kosto heeft in de beeldvorming het stempel opgedrukt gekregen van de Vieze Man van het kabinet. “Natuurlijk kwetsen stukken als van Hugo Brandt Corstius mij diep,” zegt hij, “Alle kritiek uit die hoek van de samenleving van zeg maar, intelligente, linkse mensen die wel eens een boek lezen, die hoek waar ik mij senang voelde, maakt het zitten op deze stoel een stuk onaangenamer. Maar ik zal mijn beleid er niet door aanpassen. Dan zou ik niet deugen als staatssecretaris. Ik voer het kabinetsbeleid uit.”

Het is dezelfde onverzettelijkheid die Kosto uitstraalde toen hij vorig jaar Vietnamese asielzoekers probeerde te verwijderen naar Tsjechoslowakije. Of toen hij een vliegtuig bestelde om Russische joden uit te zetten naar Israel.

Gisteren haalde hij zich de woede op de hals van de Amsterdamse burgemeester Van Thijn door in een brief het Amsterdamse vreemdelingenbeleid af te keuren en de uitlatingen van de Amsterdams hoofdcommissaris Nordholt te kritiseren. Nordholt heeft meerdere keren verklaard dat de Amsterdamse politie zich concentreert op het aanpakken van criminele illegalen.

Vorig jaar heeft een commissie onder voorzitterschap van oud-staatssecretaris Zeevalking met betrekking tot het binnenlandse vreemdelingentoezicht geadviseerd om illegale vreemdelingen vooral af te schrikken door de toegang tot allerlei voorzieningen te blokkeren. Die adviezen werden in grote lijnen overgenomen door het kabinet. Kosto wees Van Thijn op de noodzaak van het blokkeren van de toegang tot allerlei voorzieningen om het illegalenvraagstuk beheersbaar te maken. “Want daar gaat het om. Ik heb heus niet de pretentie dat wij alle illegalen uit Nederland kunnen verwijderen.”

Inmiddels heeft Kosto contact gehad met Van Thijn. “Ik heb met Ed gesproken en gebleken is dat Amsterdam wel degelijk een beleid in lijn met de aanbevelingen van Zeevalking aan het uitzetten is. Dat was tot gisteren echter niet bij mij bekend. Wat dat betreft hebben mijn brief en die beleidsnotitie elkaar gekruist. Maar dat is nu opgehelderd.”

Maar waren de opmerkingen aan het adres van Nordholt ook terecht?

“Achteraf was het onjuist om die kritiek in een brief aan Van Thijn te ventileren. Ik had twee separate brieven moeten verzenden. Waar het mij om gaat is dat Nordholt met zijn uitlatingen over het alleen aanpakken van criminele illegalen een verkeerd signaal afgeeft. Bovendien betekent het zoveel als: je kunt best illegaal naar Nederland komen want zolang je niet in contact met de politie komt, mag je blijven. Ik kan zulke signalen niet gebruiken. Mijn beleid is voor een belangrijk deel gebaseerd op communicatie.”

Psychologische oorlogsvoering?

“Nee, het gaat er om dingen helder te maken. Ik wil ook geen razzia's. Maar ik poog wel duidelijke signalen te geven. Hoe werken signalen? Ik zal een voorbeeld geven. De afgelopen tijd hebben een aantal Somaliërs wier asielaanvrage al drie jaar in behandeling was een vergunning tot verblijf gekregen. En wat laten de nieuwste cijfers van aantallen asielzoekers zien? Dat er plotseling een piek is van asielzoekers uit dat land. De verblijfvergunningen zijn de tam-tam rondgegaan: ga naar Nederland daar krijg je een verblijfsvergunning. Maar dat was een misverstand. Daarom geef ik regelmatig tegen-signalen; zie de Vietnamese asielzoekers, zie de Russische joden, hoe pijnlijk die beslissing ook was. Het gevolg was dat uit Oost-Europa sindsdien geen Vietnamezen meer zijn gekomen.”

Alle kritiek die Kosto over zich heeft afgeroepen, zit hem dwars. “Als je weet dat de eerste zin die ik uitsprak in het tv-programma Zo is het...geschreven was door Brandt Corstius, begrijp je misschien hoezeer het me raakt,” zegt hij al ijsberend.

U ziet er uit alsof u een stoel wilt schoppen.

“Nee, maar ik ga zaterdag met de mannen uit mijn dorp houthakken voor de winter. Daar kijk ik ontzettend naar uit.”