Kapitaalmarkt VS ontvangt winst van Clinton welwillend

Aandelen en dollar hoger, obligaties lager. De overwinning van Bill Clinton is in de aanloop naar de verkiezingen al verwerkt op de Amerikaanse geld- en kapitaalmarkt. Na een maand lang te zijn gestegen, vielen de aandelenkoersen en de Amerikaanse dollar gisteren zelfs licht terug.

Hoewel de meeste handelaren en analisten zelf als verstokt Republikein te boek staan, gaven Amerikaanse effectenbanken als Merill Lynch, Morgan Stanley en Salomon Brothers hun cliënten in de loop van oktober het ondubbelzinnige advies zich te concentreren op de Clinton-beleggingsportefeuille.

“Spending the nation back to health”, zo wordt Clintons komende regeerperiode door een van de banken samengevat. De economische stimuleringsmaatregelen die beleggingsstrategen van Clinton verwachten, versnellen het Amerikaanse economische herstel. En op dat herstel lopen de effectenbeurzen traditioneel vooruit. Het Dow Jones-gemiddelde van de Newyorkse effectenbeurs steeg, toen duidelijk werd dat Clinton de race zou gaan winnen - van 3140 naar meer dan 3260 punten in drie weken. Alleen toen eind vorige week Bush Clinton toch nog dicht leek te naderen, reageerden de aandelenkoersen geschrokken met een kortstondige daling.

Reden achter de koersstijging is dat de meeste sectoren in het Amerikaanse bedrijfsleven worden verondersteld te profiteren van de Clinton-aanpak. Met name van conjunctuurgevoelige sectoren als de bouw- en de kapitaalgoederenindustrie wordt een opleving verwacht. De detailhandel spint garen bij de voorgenomen belastingverlaging voor de middenklasse, die de bestedingen van de gemiddelde Amerikaanse burger aanwakkert. De grotere nadruk op verbetering van het onderwijs betekent goed nieuws voor bedrijven die daar in aktief zijn, zoals Apple Computers. Ook banken, luchtvaartmaatschappijen en uitgeverijen kunnen volgens analisten van de opleving onder Clinton profiteren.

Het goede nieuws geldt niet alle bedrijven die aktief zijn in de Verenigde Staten. Met name de defensie-industrie zal volgens Amerikaanse analisten harde klappen krijgen door de teruglopende militaire uitgaven onder Clinton. Een verscherpt milieu-regime en een strakkere eisen aan consumentenprodukten verhogen de uitgaven van vervuilende industrieën en fabrikanten van voedingsmiddelen en medicijnen. De gezondheidsindustrie krijgt met toenemende regelgeving te maken om een betaalbare ziektekostenverzekering voor iedere Amerikaan binnen handbereik te krijgen. Dat heeft een vlucht uit de farmaceutische fondsen tot gevolg maar het is goed voor ziekteverzekeraars. Buitenlandse bedrijven, die in de Verenigde Staten aktief zijn, zullen strenger worden aangepakt bij hun pogingen om winsten zo fiscaal gunstig mogelijk naar het moederland te sluizen. Inkomsten van buitenlandse bedrijven met VS-vestigingen bedroegen in 1991 ongeveer 825 miljard dollar. Van die bedrijven zou 72 procent geen belastingen in de VS hebben betaald. Clinton wil daar verandering in brengen en er extra belastinginkomsten van 40 miljard dollar uit slepen. Uit de eerste reacties uit Azië op Clintons verkiezingsoverwinning bleek vooral de angst voor het invoeren van beschermende maatregelen voor de Amerikaanse industrie. Uitgerekend vanmorgen maakte Japan een nieuw recordoverschot op de handelsbalans bekend van ruim 66 miljard dollar over het eerste halfjaar van 1992.

Anders dan de aandelen, hebben de oblgatiekoersen hebben zwaar te lijden van de rentestijging die wordt verwacht als gevolg van het beleid van Clinton. Bij een hogere rente worden bestaande obligaties minder aantrekkelijk. Clintons tocht naar het Witte Huis was aan de koersdaling van Amerikaanse obligaties in de afgelopen maand af te lezen.

Voor een Amerikaanse rentestijging zijn meerdere aanwijzingen. De economische groei die van het bewind van Clinton wordt verwacht, verhoogt op termijn de vraag naar geld en zorgt op die manier voor een verhoging van de marktrente. Door de hogere overheidsuitgaven die voor een dergelijk stimuleringsbeleid nodig zijn, en de beperkte ruimte voor bezuinigingen, zal de Amerikaanse overheid een extra beroep moeten doen op de kapitaalmarkt. Ook dat kan zorgen voor een hogere marktrente. Tenslotte heerst onder veel analisten de angst dat de ook de officiële rentetarieven in de Verenigde Staten omhoog gaan. Nu de verkiezingsstrijd is afgelopen wordt een renteverhoging door de "Fed' op termijn niet uitgesloten, vanwege het inflatiegevaar bij een te plotseling en te sterk herstel. De dollar profiteerde in de afgelopen maand juist van het vooruitzicht van een economisch herstel en een hogere Amerikaanse rente onder Clinton. Het renteverschil met de D-mark was in het laatste halfjaar de voornaamste oorzaak voor de lage dollarkoers.

Vanmorgen heerste nog onzekerheid of de verkiezing van Clinton zal leiden tot een post-electorale periode van koersstijgingen van aandelen. Sommige beleggingsanalisten voorspellen dat het Dow Jones-gemiddelde, dat nu ruim 3250 punten bedraagt, in de komende maanden oploopt naar ten minste 3500 punten. Er zijn echter ook tekenen dat het "Clinton-effect' langer op zich zal laten wachten. De Amerikaanse index van economische indicatoren over de maand september bleek gisteren met 0,3 procent te zijn gedaald. De index geldt als een van de belangrijkste graadmeters voor de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie op de korte termijn. Tegen deze achtergrond lijkt het vooruitzicht van economisch herstel onder Clinton wat prematuur op de kapitaalmarkten te zijn verwerkt.

Ook in eigen huis loopt de effectenhandel al vast op de komende regeerperiode vooruit. Naar aanleiding van Clintons voornemen om de inkomens boven de 200.000 dollar zwaarder te gaan belasten hebben de effectenbanken hun doorgaans riant betaalde medewerkers al vast geadviseerd hun jaarlijkse bonus dit jaar vervroegd te innen.